Copanlisib zatwierdzony w leczeniu opornego chłoniaka grudkowego

Facebook
Twitter
LinkedIn
Email

Chłoniak grudkowy to najpopularniejszy chłoniak nieziarniczy charakteryzujący się powolnym przebiegiem choroby. Niestety możliwości leczenia przy nawrocie lub oporności choroby jest bardzo mało. Copanlisib (Aliqopa) został zatwierdzony w trybie przyśpieszonym jako lek dla dorosłych pacjentów z tym rodzajem nowotworu, którzy wcześniej poddani zostali przynajmniej dwóm terapiom systemowym.

Przebieg badania

Na pozytywną decyzję wpłynęły trwałe reakcje pacjentów na leczenie. U 59% pacjentów po średnim okresie 12 miesięcy zaobserwowano całkowite lub częściowe zmniejszenie się liczby komórek nowotworowych. II faza wieloośrodkowego badania (CHRONOS-1[1]) przeprowadzona została na 104 pacjentach z nawrotem B-komórkowego obwodowego chłoniaka, którzy przeszli przynajmniej dwie terapie systemowe Każdy z pacjentów otrzymywał copanlisib w dawkach 0.8 mg/kg  lub 60 mg w formie dożylnych zastrzyków co 7 dni. Dawki były przyjmowane w dzień 1, 8 i 15 28-dniowego cyklu terapii. Mediana wieku pacjentów wyniosła 62 lata (w przedziale 25-81 lat). 83% procent pacjentów miało biały kolor skóry, 52%  było płci męskiej, a mediana wcześniejszych terapii wyniosła 3 (z przedziału 2-8). Pacjenci przyjmowali wcześniej lek przeciwnowotworowy i immunosupresyjny rytuksymab (rituximab) oraz lek alkilujący. Rytuksymab wiąże się z antygenem CD20 występującym na powierzchni prawidłowych i nowotworowo zmienionych komórek limfocytów B i zabija je. Nowa populacja limfocytów pozbawiona jest już tego antygenu.  Najczęściej pacjenci byli po przebytej chemioterapii połączonej z anty-CD20 immunoterapią (89%), po chemioterapii (41%) oraz po anty-CD20 immunoterapii (37%).

Odsetek obiektywnej odpowiedzi na leczenie (całkowite lub częściowe zmniejszenie się liczby komórek nowotworowych) wyniósł 58.7% (95% przedział ufności 48.6%-68.2%). Średni czas oczekiwania na reakcję na leczenie to 1.7 miesiąca (z przedziału 1.3-9.7 miesięcy). Szacunkowa mediana trwałej reakcji to 12.2 miesiące (w przedziale od 0 do 22.6 miesięcy).

Działanie

Copanlisib to inhibitor kinazy 3-fosfatydyloinozytolu (PIK3). Inhibitor enzymatyczny przyłącza się do miejsca aktywnego enzymu, zapobiegając przyłączeniu się substratu, a więc blokując reakcję katalizowaną przez ten enzym. Kinaza 3-fosfatydyloinozytolu jest ważnym enzymem w czynnościach życiowych komórki odpowiedzialnych za jej rozwój, proliferację (gwałtowne rozmnażanie się), zróżnicowanie komórkowe, ruchliwość oraz transport wewnątrzkomórkowy. Jest nawet obecna w szlaku sygnalizującym insuliny. Copanlisib przeważnie blokuje izoenzymy PIK3-α i PIK3-δ, które syntezowane są w nowotworowych komórkach B. Powoduje to śmierć komórki przez apoptozę, jednocześnie uniemożliwiając jej dalsze rozmnażanie – proliferację. Copanlisib przyłącza się też do 84% białek osocza, w szczególności do albumin.

Skutki uboczne

Do najczęściej występujących skutków ubocznych należą biegunka (34%), zmniejszona liczba neutrofilii (komórki układu odpornościowego) (30%), zmęczenie (30%), leukopenia (27%) i gorączka (25%). Hiperglikemia (50%) i nadciśnienie tętnicze (30%) wystąpiły przejściowo. U niektórych pacjentów były przypadki zapalenia płuc (8%), enzymopatii wątrobowej (AST 28%; ALT 23%), infekcji oportunistycznych (1.4%) i zapalenia okrężnicy (0.7%). Sześciu pacjentów zmarło. Trzech z powodu przyjmowania copanlisibu, jeden z powodu zakażenia płuc, drugi z powodu niewydolności oddechowej, u trzeciego powodem był epizod zakrzepicy zatorowej.

Dawkowanie

Dawka rekomendowana to 60 mg w formie jednogodzinnych dożylnych zastrzyków w dzień 1,8 i 15 z 28-dniowego cyklu leczenia. Przy przyjmowaniu leku istotny jest prawidłowy poziom glukozy w organizmie, gdyż PIK3 jest obecna w szlaku sygnalizującym insuliny. Cykle powinny być powtarzalne do ustąpienia choroby lub zagrażających skutków ubocznych. Zaleca się jednak modyfikacje dawkowania w niektórych przypadkach. Zmniejszenie dawki do 45 mg, a nawet do 30 mg przy:

  • infekcjach ciężkich (≥ 3 stopnia)
  • podejrzeniach zapalenia płuc
  • hiperglikemii
  • nadciśnieniu tętniczym
  • neutropenii (zmniejszona liczba neutrofilii)
  • ciężkich odczynach skórnych
  • małopłytkowości

Jednoczesne leczenie copanlisibem i inhibitorami CYP3A (jak boceprevir, clarithromycin, czy sok grejpfrutowy etc.) jak i induktorami (karbamazepine, fenytoina etc.) jest niewskazane.

CYP3A to białko należące do cytochromów, białek w elektronowym systemie transportu podczas oddychania komórkowego, które pośredniczy w usuwaniu copanlisibu z organizmu. Tylko 50% tego związku jest wydalane w niezmienionej formie, aby pozostałe 50% opuściło organizm w formie metabolitów niezbędny jest udział cytochromów.

Autor: Karolina Kuna

Źródła:

Nie moglibyśmy działać bez wsparcia naszych Darczyńców. Pomóż nam działać dalej!

monster-aim-1.png

 

Fundacja Onkologiczna Alivia powstała w kwietniu 2010 roku. Założycielem jest Bartosz Poliński – starszy brat Agaty, u której 3 lata wcześniej, w wieku 28 lat, został zdiagnozowany zaawansowany rak. Rodzeństwo namówiło do współpracy innych.

W momencie diagnozy rokowania Agaty były niepomyślne. Rodzeństwo zmobilizowało się do poszukiwania najbardziej optymalnych metod leczenia. Nie było to łatwe – po drodze musieli zmierzyć się z niewydolnym systemem opieki onkologicznej, trudnościami formalnymi i problemami finansowymi. Szczęśliwie, udało się im pokonać te przeszkody. Agacie udało się również odzyskać zdrowie i odmienić fatalne rokowania. Doświadczenia te, stały się inspiracją do powołania organizacji, która pomaga pacjentom onkologicznym w trudnym procesie leczenia.

Fundacja naświetla problem występowania chorób nowotworowych u osób młodych. Propaguje także proaktywną postawę wobec choroby nowotworowej i przejęcie inicjatywy w jej leczeniu: zdobywanie przez chorych i bliskich jak największej ilości danych na temat danego przypadku, podejmowania decyzji dotyczących leczenia wspólnie z lekarzem. Podpowiada również sposoby ułatwiające szybkie dotarcie do kosztownych badań w ramach NFZ (kolejkoskop.pl), informacji o nowotworach złośliwych i ich leczeniu, jak również publikuje w języku polskim nowości onkologiczne ze świata na swojej stronie, jak i na profilu Alivii na Facebook’u.

W krytycznych sytuacjach fundacja pomaga organizować środki finansowe na świadczenia medyczne dla chorych, które nie są finansowane z NFZ. Zbiórkę funduszy umożliwia Program Skarbonka, które Alivia prowadzi dla potrzebujących.