Biopsja prostaty – czym jest i kiedy ją wykonać?

Facebook
Twitter
LinkedIn
Email

Podstawowym badaniem przesiewowym w kierunku raka gruczołu krokowego jest oznaczenie poziomu swoistego antygenu prostaty (PSA). Jego wyniki wskazują, jakie jest ryzyko rozwoju raka prostaty u badanego mężczyzny, jednakże nie dają odpowiedzi, czy rozwija się u niego nowotwór. Potwierdzenie lub wykluczenie raka prostaty jest możliwe po wykonaniu biopsji i badania histopatologicznego.

Kiedy wykonuje się biopsję prostaty?

Na biopsję prostaty kierowani są mężczyźni, u których wyniki badań poziomu PSA oraz badania per rectum wskazują na podejrzenie raka prostaty. Co istotne, pojedynczy nieprawidłowy poziom PSA nie powinien decydować o natychmiastowej biopsji. Badanie należy powtórzyć po kilku tygodniach oraz wykluczyć inne przyczyny podwyższonego poziomu PSA. Przed zleceniem biopsji rekomendowane jest również wykonanie obrazowania prostaty multiparametrycznym rezonansem magnetycznym (mpMRI). Takie postępowanie pozwala ograniczyć ryzyko niepotrzebnego wykonania biopsji oraz zwiększa szansę na postawienie prawidłowego rozpoznania. 

Jak wygląda zabieg biopsji prostaty?

Biopsja polega na pobraniu za pomocą cienkiej igły fragmentu tkanki gruczołu krokowego. Próbkę poddaje się analizie histopatologicznej, która umożliwia wykrycie zmian nowotworowych. W celu zwiększenia precyzji, biopsja jest przeprowadzana pod kontrolą ultrasonografii przezodbytniczej (TRUS). Igła za pomocą której zostaną pobrane wycinki prostaty, może być wprowadzona przezodbytniczo lub przezkroczowo. Metody te nie różnią się istotnie pod względem skuteczności w wykrywaniu zmian nowotworowych. Biopsja przezodbytnicza wiąże się jednak z nieco większym ryzykiem powikłań infekcyjnych, dlatego przed wykonaniem badania rekomendowana jest antybiotykoterapia. W celu ograniczenia dyskomfortu i bólu związanego z wkłuciem, biopsję prostaty wykonuje się w znieczuleniu miejscowym. 

Czy są jakieś skutki uboczne występujące po biopsji prostaty?

Biopsja prostaty, jak każda inwazyjna procedura medyczna, wiąże się z pewnym ryzykiem skutków ubocznych. U niemal 38% mężczyzn po zabiegu w spermie może pojawić się krew, a w niemal 15% przypadków krew pojawia się również w moczu. U 1 i 2 na 100 mężczyzn poddawanych biopsji występują krwawienie z odbytu oraz zapalenie prostaty. Rzadziej, bo u 8 i 7 na 1000 mężczyzn może wystąpić gorączka i zapalenie najądrzy, a u 2 na 1000 – zatrzymanie moczu. 

Kiedy powtórzyć biopsję prostaty?

Mimo negatywnego wyniku pierwszej biopsji lekarz może zdecydować się na powtórne wykonanie badania w przypadku, gdy:

  • poziom PSA jest stale podniesiony lub wzrasta w czasie,
  • wykryto niepokojące zmiany w badaniu prostaty per rectum lub rezonansem magnetycznym, 
  • wynik pierwszej biopsji jest niejednoznaczny lub wskazuje na obecność stadium przednowotworowego.

Czym jest biopsja fuzyjna?

Metodą, która pozwala na zmniejszenie ryzyka powtarzania biopsji, a także zwiększa szansę na wykrycie istotnego klinicznie nowotworu prostaty jest tzw. biopsja fuzyjna. Próbka tkanki gruczołu krokowego pobierana jest wówczas pod kontrolą obrazu rezonansu magnetycznego, który jest precyzyjnie nakładany na uzyskiwany w trakcie biopsji obraz TRUS. Dzięki takiemu podejściu możliwe jest bardziej precyzyjne pobranie fragmentu prostaty, który może być zmieniony nowotworowo. Obrazowanie TRUS nie zawsze pozwala na uwidocznienie zmian nowotworowych. Próbka pobrana jedynie pod kontrolą TRUS może więc pochodzić ze zdrowej części gruczołu krokowego, a wynik biopsji będzie negatywny, choć w narządzie rozwija się nowotwór. 

W poprzednim artykule opisane zostały również testy diagnostyczne, które mogą pomóc w podjęciu decyzji, czy zasadne jest ponowne wykonanie biopsji.

Autorka: Natalia Tarłowska

Źródła:

Mottet, Nicolas, et al. „EAU-EANM-ESTRO-ESUR-SIOG Guidelines on Prostate Cancer—2020 Update. Part 1: Screening, Diagnosis, and Local Treatment with Curative Intent.” European Urology (2020)

Parker, C., et al. „Prostate cancer: ESMO Clinical Practice Guidelines for diagnosis, treatment and follow-up.” Annals of Oncology 31.9 (2020)

https://www.esmo.org/oncology-news/use-of-both-mri-targeted-and-12-core-systematic-biopsies-in-prostate-cancer

Nie moglibyśmy działać bez wsparcia naszych Darczyńców. Pomóż nam działać dalej!

monster-aim-1.png

Zostań Podopiecznym!

Zostań Podopiecznym Fundacji Alivia! Pacjenci onkologiczni często zmagają się nie tylko z chorobą, ale także z poważnymi problemami finansowymi.

 

Fundacja Onkologiczna Alivia powstała w kwietniu 2010 roku. Założycielem jest Bartosz Poliński – starszy brat Agaty, u której 3 lata wcześniej, w wieku 28 lat, został zdiagnozowany zaawansowany rak. Rodzeństwo namówiło do współpracy innych.

W momencie diagnozy rokowania Agaty były niepomyślne. Rodzeństwo zmobilizowało się do poszukiwania najbardziej optymalnych metod leczenia. Nie było to łatwe – po drodze musieli zmierzyć się z niewydolnym systemem opieki onkologicznej, trudnościami formalnymi i problemami finansowymi. Szczęśliwie, udało się im pokonać te przeszkody. Agacie udało się również odzyskać zdrowie i odmienić fatalne rokowania. Doświadczenia te, stały się inspiracją do powołania organizacji, która pomaga pacjentom onkologicznym w trudnym procesie leczenia.

Fundacja naświetla problem występowania chorób nowotworowych u osób młodych. Propaguje także proaktywną postawę wobec choroby nowotworowej i przejęcie inicjatywy w jej leczeniu: zdobywanie przez chorych i bliskich jak największej ilości danych na temat danego przypadku, podejmowania decyzji dotyczących leczenia wspólnie z lekarzem. Podpowiada również sposoby ułatwiające szybkie dotarcie do kosztownych badań w ramach NFZ (kolejkoskop.pl), informacji o nowotworach złośliwych i ich leczeniu, jak również publikuje w języku polskim nowości onkologiczne ze świata na swojej stronie, jak i na profilu Alivii na Facebook’u.

W krytycznych sytuacjach fundacja pomaga organizować środki finansowe na świadczenia medyczne dla chorych, które nie są finansowane z NFZ. Zbiórkę funduszy umożliwia Program Skarbonka, które Alivia prowadzi dla potrzebujących.