Krótki przewodnik po zabiegach rekonstrukcyjnych piersi

Facebook
Twitter
LinkedIn
Email

Leczenie raka piersi w większości przypadków wymaga interwencji chirurgicznej. Standardowym zabiegiem rekonstrukcyjnym piersi jest mastektomia (amputacja piersi), którą wykonuje się również profilaktycznie u kobiet zdrowych, ze stwierdzoną mutacją genów BRCA1 i BRCA2. Oprócz mastektomii możliwą metodą leczenia jest zabieg oszczędzający pierś (BTC). To postępowanie wysoce skuteczne i znacznie mniej inwazyjne od amputacji, jednak w obu przypadkach istnieją wskazania do leczenia rekonstrukcyjnego.

Rekonstrukcja piersi – ostatni etap leczenia raka piersi

Celem leczenia rekonstrukcyjnego jest odtworzenie piersi z zachowaniem naturalnego kształtu, symetrii i proporcji względem całego ciała. Możliwości chirurgii plastycznej są ogromne, niestety w Polsce korzysta z nich niewielki odsetek pacjentek onkologicznych. Wynika to z obawy przed kolejną operacją i dodatkowymi kosztami, ale też niskiej świadomości społecznej o zabiegach rekonstrukcji piersi oraz lęku przed ich nienaturalnymi czy niepożądanymi efektami. 

Leczenie raka piersi nie musi kończyć się na mastektomii, której skutkiem ubocznym jest trauma, obniżenie samooceny i jakości życia. Ostatnim etapem leczenia może — i powinien być zabieg rekonstrukcyjny, który niesie mnóstwo korzyści w zakresie cielesności oraz komfortu psychicznego. Warto przy tym zauważyć, że odtworzenie piersi nie wpływa na ewentualny rozwój choroby nowotworowej ani nie utrudnia wykrycia wznowy miejscowej.

Współczesne zabiegi rekonstrukcyjne piersi – możliwości i wskazania

Leczenie rekonstrukcyjne może odbyć się w trybie natychmiastowym, bezpośrednio po amputacji piersi. Najlepiej, aby było przeprowadzane w wysoce wyspecjalizowanym ośrodku onkologicznym. Tak szybka procedura ma wiele zalet, lecz kwalifikują się do niej nieliczni.

To przede wszystkim pacjentki po mastektomii profilaktycznej oraz kobiety, u których nowotwór wykryto na wczesnym etapie i nie było potrzeby stosowania leczenia skojarzonego. Jeśli terapia uzupełniająca to konieczność, zwykle rekonstrukcję odracza się na rok po zakończeniu terapii adjuwantowej, choć zdarzają się wyjątki. 

Kobiety zdeterminowane, którym zależy na rekonstrukcji jednoczasowej, mogą dostać zgodę na zabieg natychmiastowy, mimo trwającego leczenia onkologicznego. Wówczas wykonuje się rekonstrukcję z zastosowaniem tkanek własnych (autogennych). Planowana chemio- czy radioterapia jest przeciwwskazaniem do wszczepienia implantów i ekspanderów. 

Rekonstrukcji z zastosowaniem materiałów sztucznych nie wykonuje się również po zabiegu Halsteda.To rodzaj mastektomii radykalnej, którą dziś wykonuje się m.in. w przypadku dużych guzów, zmian zlokalizowanych w trudno dostępnym obszarze oraz licznych ognisk nowotworowych w jednym sutku. Zabieg polega na usunięciu gruczołu piersiowego wraz z węzłami pachowymi po tej samej stronie oraz mięśniem piersiowym większym i mniejszym. 

Jeśli rekonstrukcja jednoczasowa nie może być wykonana, zabieg należy odroczyć, co również ma swoje plusy. Kobiety odtwarzające pierś jakiś czas po mastektomii szybciej akceptują nowy wygląd biustu, nawet jeśli odbiega od oczekiwań. Ponadto późniejsza rekonstrukcja niesie mniejsze ryzyko powikłań niż ta wykonywana w trybie natychmiastowym. 

Rekonstrukcję piersi wykonuje się w trybie:

  • natychmiastowym (podczas mastektomii lub BTC),
  • odroczonym wczesnym (3-6 m-cy od zakończenia leczenia zasadniczego),
  • odroczonym późnym (około 12 m-cy po zakończeniu leczenia uzupełniającego).

Obecnie korzysta się z kilku metod rekonstrukcji piersi, bazujących na materiałach autogennych (własnych) i allogennych (sztucznych). Zabiegi z zastosowaniem implantów wykonuje się u większości kobiet, które przeszły zasadnicze leczenie chirurgiczne.

Czasem przed wszczepieniem implantów konieczne jest noszenie ekspanderów tkankowych, które przygotowują gruczoł piersiowy na założenie implantu. Do rekonstrukcji stosuje się również ekspanderoprotezy, która początkowo pełnił funkcję ekspandera, a następnie staje się protezą docelową. Obecnie wybór implantów i ekspanderów jest ogromny, co pozwala precyzyjnie odtworzyć pierś, dostosowując ją do naturalnego gruczołu. Mimo to, decyzja o rekonstrukcji piersi z pomocą implantów nie zawsze jest prosta.

Alternatywą mogą być zabiegi z zastosowaniem materiałów autogennych – wolnych płatów skórno-tkankowych lub tkanki tłuszczowej. Ich wykonanie rozważa się u pacjentek po radioterapii oraz kobiet nienapromieniowanych, lecz z dużym ubytkiem tkanek miękkich. Wskazaniem do przeszczepu tkanki tłuszczowej (tzw. lipofillingu) są niewielkie deformacje powstałe podczas leczenia oszczędzającego pierś. Lipofilling służy do korekty piersi. Pozwala wypełnić ubytki tkankowe i zmiękczyć bliznę pooperacyjną. W celu odtworzenia dużych piersi niekiedy stosuje się leczenie dwuetapowe, na które składają się zabiegi z wykorzystaniem tkanek autogennych oraz implantów. 

Zabiegi rekonstrukcyjne piersi — ich czas, metoda rekonstrukcji oraz techniki operacyjne zawsze zależą od indywidualnych wskazań i przeciwwskazań, preferencji pacjentki, warunków anatomicznych i ogólnego stanu zdrowia. 

Autor: dr n. med. Łukasz Rajchert, chirurg onkolog, chirurg ogólny z Salve Medica

Nie moglibyśmy działać bez wsparcia naszych Darczyńców. Pomóż nam działać dalej!

monster-aim-1.png

 

Fundacja Onkologiczna Alivia powstała w kwietniu 2010 roku. Założycielem jest Bartosz Poliński – starszy brat Agaty, u której 3 lata wcześniej, w wieku 28 lat, został zdiagnozowany zaawansowany rak. Rodzeństwo namówiło do współpracy innych.

W momencie diagnozy rokowania Agaty były niepomyślne. Rodzeństwo zmobilizowało się do poszukiwania najbardziej optymalnych metod leczenia. Nie było to łatwe – po drodze musieli zmierzyć się z niewydolnym systemem opieki onkologicznej, trudnościami formalnymi i problemami finansowymi. Szczęśliwie, udało się im pokonać te przeszkody. Agacie udało się również odzyskać zdrowie i odmienić fatalne rokowania. Doświadczenia te, stały się inspiracją do powołania organizacji, która pomaga pacjentom onkologicznym w trudnym procesie leczenia.

Fundacja naświetla problem występowania chorób nowotworowych u osób młodych. Propaguje także proaktywną postawę wobec choroby nowotworowej i przejęcie inicjatywy w jej leczeniu: zdobywanie przez chorych i bliskich jak największej ilości danych na temat danego przypadku, podejmowania decyzji dotyczących leczenia wspólnie z lekarzem. Podpowiada również sposoby ułatwiające szybkie dotarcie do kosztownych badań w ramach NFZ (kolejkoskop.pl), informacji o nowotworach złośliwych i ich leczeniu, jak również publikuje w języku polskim nowości onkologiczne ze świata na swojej stronie, jak i na profilu Alivii na Facebook’u.

W krytycznych sytuacjach fundacja pomaga organizować środki finansowe na świadczenia medyczne dla chorych, które nie są finansowane z NFZ. Zbiórkę funduszy umożliwia Program Skarbonka, które Alivia prowadzi dla potrzebujących.