14 września 2026 r. w Sejmie, z inicjatywy wicemarszałek Sejmu Moniki Wielichowskiej, odbyła się konferencja „Piersi w Polsce – wyniki, wnioski, rekomendacje”, poświęcona zwiększeniu udziału kobiet w badaniach profilaktycznych raka piersi. W spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele świata medycyny, administracji publicznej i organizacji społecznych. W wydarzeniu wzięły udział również przedstawicielki Onkofundacji Alivia oraz Ogólnopolskiej Federacji Onkologicznej (OFO). Dyskusja koncentrowała się na przyczynach niskiej zgłaszalności kobiet na mammografię oraz rozwiązaniach, które mogą skutecznie zwiększyć udział w badaniach.
Wiedza nie wystarcza
Punktem wyjścia do dyskusji był raport „Piersi w Polsce” Fundacji SEXED.PL, pokazujący, że świadomość znaczenia profilaktyki nie zawsze przekłada się na regularne wykonywanie badań. Wśród barier kobiety wskazują m.in. brak czasu, przeciążenie obowiązkami, lęk przed diagnozą oraz brak objawów. Jednocześnie osobiste przypomnienie o badaniu może zwiększać gotowość do jego wykonania.
To ważny sygnał dla systemu ochrony zdrowia. Odpowiedzialności za profilaktykę nie można przerzucać wyłącznie na kobiety. Potrzebne są rozwiązania, które aktywnie przypominają o badaniach i ułatwiają ich wykonanie – m.in. imienne zaproszenia, SMS-y, powiadomienia w Internetowym Koncie Pacjenta, łatwa rejestracja oraz większe zaangażowanie lekarzy POZ i położnych.
33,5 proc. zamiast 60 proc.
Skala problemu jest widoczna w danych dotyczących programu profilaktyki raka piersi. Na koniec 2025 r. z bezpłatnej mammografii korzystało 33,5 proc. uprawnionych kobiet, podczas gdy Narodowa Strategia Onkologiczna zakładała osiągnięcie poziomu 60 proc. Co więcej, zgłaszalność pozostaje niższa niż na początku realizacji Strategii.
Subskrypcja, która zmienia życie
Twoja pomoc ma moc. Zostań Darczyńcą cyklicznym Onkofundacji Alivia i dodawaj odwagi co miesiąc: automatycznie i z sercem!
Podczas konferencji głos w imieniu Ogólnopolskiej Federacji Onkologicznej (OFO), której członkiem jest Onkofundacja Alivia, zabrała Dorota Korycińska. Perspektywa organizacji pacjenckich wskazuje na potrzebę budowania systemu, który nie tylko zapewnia dostępność badań, ale również aktywnie dociera do kobiet, które z różnych powodów nie zgłaszają się na profilaktykę.
Potrzebujemy sprawniejszego systemu
Jednym z ważnych tematów dyskusji było wprowadzenie systemu imiennych zaproszeń na mammografię. Takie rozwiązanie może ułatwić kobietom podjęcie decyzji o badaniu, szczególnie jeśli zostanie połączone z możliwością prostego umówienia wizyty.
Skuteczna profilaktyka wymaga jednak więcej niż samego zaproszenia. Potrzebne jest wyrównywanie różnic w dostępie do badań między województwami, zaangażowanie personelu medycznego oraz pełniejsze dane pozwalające ocenić rzeczywistą skalę wykonywania mammografii, także poza publicznym systemem.
Jak podkreślała podczas konferencji Dorota Korycińska, reprezentująca OFO, profilaktyka nie może być wyłącznie odpowiedzialnością kobiet. Państwo powinno stworzyć system, który aktywnie zaprasza na badania i usuwa bariery w dostępie do nich.
