Płuca pod lupą – jakie badania warto wykonać?

Facebook
Twitter
LinkedIn
Email





Rak płuc to jeden z najczęściej diagnozowanych nowotworów w naszym kraju. Według statystyk co roku taką diagnozę słyszy ponad 21 tysięcy Polaków i Polek. Ryzyko rozwoju tej  choroby można zmniejszyć, rezygnując z palenia papierosów oraz unikając kontaktu z dymem tytoniowym. Ważną rolę odgrywają też badania przesiewowe, które pozwalają na określenie ryzyka zachorowania i wykrycie nowotworu na wczesnym etapie. Jakie wykonuje się w kierunku raka płuc?

Niskodawkowa tomografia komputerowa

Niskodawkowa tomografia komputerowa (NDTK) to nowoczesne, nieinwazyjne badanie, które stanowi alternatywę dla klasycznego RTG płuc. Pozwala ona na dokładniejszą ocenę diagnostyczną, a ponadto nie obciąża organizmu tak dużą dawką promieniowania rentgenowskiego. NDTK przeprowadza się w podobny sposób co klasyczną tomografię. Pacjent leży na ruchomym stole, który wsuwa się do wnętrza specjalistycznego aparatu. W obudowie tomografu znajdują się dwie lampy, które emitują promienie oraz dwa zestawy czujników odpowiadające za ich odbieranie. Uzyskiwany obraz jest przekazywany do komputera i analizowany przez specjalistów.

Za sprawą niskodawkowej tomografii komputerowej możliwe jest wykrycie raka płuc we wczesnym stadium. Jest ona bardziej skuteczna niż tradycyjne RTG. Warto pamiętać, że początkowo choroba nowotworowa płuc może nie dawać specyficznych objawów. Wielu pacjentów skarży się np. na chrypkę, uporczywy kaszel czy ból w okolicach klatki piersiowej. W obrazie NDTK widoczne stają się nawet niewielkie guzy płuc, których rozmiar wynosi kilka milimetrów.

Tego typu badanie nie wymaga szczególnego przygotowania, jeżeli jest przeprowadzane bez podania kontrastu. Niskodawkowa tomografia komputerowa pokazuje cały obraz płuc wraz z istotnymi szczegółami. Jednocześnie gwarantuje wysoki poziom bezpieczeństwa z uwagi na niższą dawkę promieniowania.

Pozostałe badania

Za jedno z podstawowych badań w podejrzeniu raka płuc uznaje się wspomniane już RTG. Mimo że jest ono szybkie i łatwe do przeprowadzenia, często nie daje możliwości precyzyjnego zdiagnozowania choroby na podstawie uzyskanych zdjęć. Badanie rentgenowskie klatki piersiowej nierzadko nie wykrywa niewielkich zmian nowotworowych. 

W diagnostyce chorób płuc wykorzystuje się również m.in.:

  • badanie cytologiczne plwociny,
  • ocenę stężenia markerów nowotworowych,
  • badanie płynu z jamy opłucnej,
  • badania laboratoryjne.




Jednak to niskodawkowa tomografia komputerowa okazuje się najbardziej skuteczna w kontekście wykrywania raka płuc na wczesnym etapie. Daje ona możliwość oceny zmian zarówno pod względem ilościowym, jak i jakościowym.

Ogólnopolski Program Wczesnego Wykrywania Raka Płuca

Z myślą o osobach szczególnie zagrożonych rozwojem choroby opracowano specjalny Ogólnopolski Program Wczesnego Wykrywania Raka Płuca (WWRP). Pilotażowe badania rozpoczęły się w 2019 roku, objęto nimi pacjentów w wieku od 50 do 74 lat. Są to przede wszystkim nałogowi palacze papierosów, jednak program jest też skierowany do osób, które:

  • ze względu na wykonywany zawód były narażone na działanie niklu, berylu, krzemionki, azbestu, kadmu, chromu, związków arsenu, sadzy, spalin silnika diesla czy też dymu ze spalania węgla kamiennego,
  • były narażone na oddziaływanie radonu,
  • miały w najbliższej rodzinie przypadki zachorowania na raka płuc,
  • chorują na włóknienie płuc lub przewlekłą obturacyjną chorobę płuc,
  • chorowały już na chłoniaka, raka płuc, głowy i szyi lub nowotwory zależne od palenia tytoniu (m.in. przełyku, pęcherza czy żołądka).




Placówki POZ realizujące program są zlokalizowane w całym kraju. Ośrodki odpowiedzialne za tę inicjatywę w poszczególnych województwach publikują listy wszystkich takich miejsc. Każdy chętny spełniający określone warunki odbywa wizytę kwalifikującą u lekarza, a następnie otrzymuje skierowanie na niskodawkową tomografię komputerową. Po omówieniu wyników badania pacjentom są przekazywane wskazówki, jak mogą zadbać o swoje zdrowie, zapobiegać rozwojowi choroby i skutecznie rzucić palenie.

Specjaliści przewidują, że w 2029 roku rak płuc wciąż będzie dominował wśród wszystkich nowotworów pod względem liczby zachorowań. Obecnie nawet 90% zgonów spowodowanych przez tę chorobę ma ścisły związek z paleniem papierosów. Dlatego tak istotne jest ograniczenie ekspozycji na dym tytoniowy. Warto pamiętać, że narażone są na niego nie tylko osoby palące. Do tego grona należą również tzw. bierni palacze, a więc ci wdychający dym pochodzący ze spalania tytoniu.

Niskodawkowa tomografia komputerowa to najistotniejsze badanie przesiewowe w kierunku raka płuc. Jest bezbolesna i szybka, a przy tym na tyle precyzyjna, że umożliwia wykrycie każdej niepokojącej zmiany. Wczesne zdiagnozowanie nowotworu, także w obrębie płuc, zwiększa szanse na przeprowadzenie skutecznej terapii.





Autor: Fundacja Onkologiczna – Alivia





Źródła:

https://europeanlung.org/wp-content/uploads/2021/04/Lung-Cancer-Screening-Factsheet_PL.pdf

https://pacjent.gov.pl/programy-profilaktyczne/profilaktyka-raka-pluca

https://pacjent.gov.pl/sites/default/files/2019-09/zalacznik_17_ogolnopolski_program_wwrp.pdf

https://pulsmedycyny.pl/niskodawkowa-tomografia-komputerowa-wykryje-wczesnego-raka-pluca-945954

https://onkolmed.pl/jak-diagnozuje-sie-raka-pluc

Nie moglibyśmy działać bez wsparcia naszych Darczyńców. Pomóż nam działać dalej!

monster-aim-1.png

Zostań Podopiecznym!

Onkozbiórka

Zostań Podopiecznym Fundacji Alivia! Pacjenci onkologiczni często zmagają się nie tylko z chorobą, ale także z poważnymi problemami finansowymi.

Zostań Podopiecznym!

jak uzyskać zniżkę na przejazd?

WAŻNE:

Zniżka dostępna jest dla pacjentów korzystających z aplikacji iTaxi i płacących za przejazd w aplikacji (podpięta karta płatnicza)

  1. Pobierz i zainstaluj  aplikację iTaxi na swoim telefonie
  2. Kod zniżkowy dla użytkowników serwisu Alivia to FUNDACJAALIVIA 
  3. Każdy użytkownik może z kodu skorzystać dowolną ilość razy
  4. Użytkownik korzystający z kodu otrzymuje rabat w wysokości 10% kwoty rachunku (max 10 PLN na jeden przejazd) 

 

Fundacja Onkologiczna Alivia powstała w kwietniu 2010 roku. Założycielem jest Bartosz Poliński – starszy brat Agaty, u której 3 lata wcześniej, w wieku 28 lat, został zdiagnozowany zaawansowany rak. Rodzeństwo namówiło do współpracy innych.

W momencie diagnozy rokowania Agaty były niepomyślne. Rodzeństwo zmobilizowało się do poszukiwania najbardziej optymalnych metod leczenia. Nie było to łatwe – po drodze musieli zmierzyć się z niewydolnym systemem opieki onkologicznej, trudnościami formalnymi i problemami finansowymi. Szczęśliwie, udało się im pokonać te przeszkody. Agacie udało się również odzyskać zdrowie i odmienić fatalne rokowania. Doświadczenia te, stały się inspiracją do powołania organizacji, która pomaga pacjentom onkologicznym w trudnym procesie leczenia.

Fundacja naświetla problem występowania chorób nowotworowych u osób młodych. Propaguje także proaktywną postawę wobec choroby nowotworowej i przejęcie inicjatywy w jej leczeniu: zdobywanie przez chorych i bliskich jak największej ilości danych na temat danego przypadku, podejmowania decyzji dotyczących leczenia wspólnie z lekarzem. Podpowiada również sposoby ułatwiające szybkie dotarcie do kosztownych badań w ramach NFZ (kolejkoskop.pl), informacji o nowotworach złośliwych i ich leczeniu, jak również publikuje w języku polskim nowości onkologiczne ze świata na swojej stronie, jak i na profilu Alivii na Facebook’u.

W krytycznych sytuacjach fundacja pomaga organizować środki finansowe na świadczenia medyczne dla chorych, które nie są finansowane z NFZ. Zbiórkę funduszy umożliwia Program Skarbonka, które Alivia prowadzi dla potrzebujących.