KRS 0000358654

Mikroflora przewodu pokarmowego

Facebook
Twitter
LinkedIn
Email


Ludzki organizm zamieszkują niezliczone gatunki drobnoustrojów. Od dawna wiemy, że nasze ciała są domem dla bakterii, grzybów i wirusów, które nie tylko nie wyrządzają nam krzywdy ale mogą korzystnie wpływać na nasze zdrowie. Grupa mikroorganizmów zamieszkujących wybrane obszary ludzkiego ciała nazywana jest mikrobiomem. U ludzi największe skupiska mikroorganizmów tworzące odrębne mikrobiomy znajdziemy na powierzchni skóry, w drogach rodnych, jamie ustnej oraz jelitach. Pomimo wielu lat badań zagadnienia związane z mikrobiomem pozostają wyzwaniem dla naukowców z całego świata. Szczególnie w kontekście związku z wpływem na rozwój i przebieg chorób nowotworowych… 

W jaki sposób działa mikrobiom? 

Konkretne mechanizmy działania mikrobiomu nie są do końca poznane, jednak pewne potencjalne drogi są już coraz szerzej opisywane w literaturze. Po pierwsze sama obecność mikroorganizmów nieustannie stymuluje układ odpornościowy do pracy. Dzięki bakteriom, które posiadają specyficzne znaczniki, układ immunologiczny uczy się rozpoznawać i reagować na zagrożenia. Właśnie z tego powodu zbyt sterylne środowisko może zaburzać naturalne mechanizmy obronne. Co więcej, zdrowa mikroflora tworzy pewnego rodzaju zbroję, czyli barierę chroniącą człowieka przed wnikaniem chorobotwórczych mikroorganizmów (patogenów). W wyniku naturalnego wypierania przez mikroflorę człowieka patogenów nie dochodzi do rozwoju wielu chorób. Ponadto flora przewodu pokarmowego może metabolizować niestrawione wcześniej resztki pokarmowe produkując korzystne dla zdrowia metabolity, np. krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe (z ang. Short Chain Fatty Acids, SCFA). SCFA mają działanie przeciwzapalne, poprawiają tolerancję glukozy oraz odporność. Substancje produkowane przez mikroflorę przewodu pokarmowego to także cenny składnik odżywczy dla komórek jelita, który pozwala zachować im lepszą kondycję na dłużej. Mikroflora przewodu pokarmowego może wydzielać również inne ważne cząsteczki – tzw. neuroprzekaźniki. Wydzielanie cząsteczek neuroprzekaźników przez drobnoustroje stanowi podłoże teorii o niewidzialnym połączeniu między jelitami a mózgiem (tzw. oś mózg-jelito), która na wiele różnych sposobów będzie wpływała na zdrowie. 

Na skład mikroflory wpływa wiele czynników, a jednym z najsilniejszych jest dieta i sposób odżywiania się. Jak można się łatwo domyślić wpływ diety na skład mikroflory jelitowej to jeden z najważniejszych dowodów na to jak duże znaczenia ma dieta dla zdrowia człowieka. 

Ale w jaki sposób dieta wpływa na nasz mikrobiom? 

Mikrobiom tworzą zróżnicowane gatunki mikroorganizmów, dlatego z punktu widzenia zdrowia duże znaczenie ma równowaga pomiędzy dobroczynnymi, a potencjalnie chorobotwórczymi gatunkami. Dieta może modulować skład mikroflory jelitowej. Znanymi czynnikami NEGATYWNIE wpływającymi na skład mikrobiomu są wysoka zawartość nasyconych kwasów tłuszczowych, duża ilość cukrów prostych czy ogólna wysoka gęstość kaloryczna posiłków, czyli typ odżywiania określany jako ,,dieta zachodnia”. Błędy dietetyczne odżywiają niekorzystne gatunki mikroorganizmów bytujące w organizmie, zwiększając prawdopodobieństwo zaburzenia składu całego mikrobiomu, co określane jest mianem dysbiozy. Aby zachować prawidłowy skład gatunkowy mikroflory najważniejsze jest spożywanie odpowiedniej ilości błonnika. To właśnie błonnik przechodząc w niestrawionej formie do końcowego odcinka jelita staje się dla mikrobiomu materiałem do produkcji SCFA. Równie ważne jest unikanie alkoholu oraz przewaga węglowodanów złożonych nad prostymi w codziennej diecie. Kolejne badania pokazują, że dla naszej mikroflory znaczenia ma również białko. Okazuje się, że zachowywanie zalecanej proporcji pomiędzy białkiem zwierzęcym a roślinnym będzie bardzo korzystnie wpływało na nasz mikrobiom. Dla zdrowia mikroflory jelitowej warto więc spożywać białko roślinne

Podsumowując, dla zdrowia i prawidłowego działania naszego mikrobiomu ważne są: 

  • odpowiednio zbilansowana dieta,
  • duża ilością błonnika (warzywa, owoce i pełnoziarniste produkty zbożowe),
  •  wprowadzenie do diety białka roślinnego,
  • unikanie alkoholu,
  • utrzymywanie prawidłowej masy ciała. 

CDN.


Autor: Elwira Gliwska, dietetyk 


Źródła:

  1. Gibiino G, De Siena M, Sbrancia M, et al. Dietary Habits and Gut Microbiota in Healthy Adults: Focusing on the Right Diet. A Systematic Review. Int J Mol Sci. 2021;22(13):6728. Published 2021 Jun 23. doi:10.3390/ijms22136728
  2. Moszak M, Szulińska M, Bogdański P. You Are What You Eat-The Relationship between Diet, Microbiota, and Metabolic Disorders-A Review. Nutrients. 2020;12(4):1096. Published 2020 Apr 15. doi:10.3390/nu12041096
  3. Dzutsev A, Goldszmid RS, Viaud S, Zitvogel L, Trinchieri G. The role of the microbiota in inflammation, carcinogenesis, and cancer therapy. Eur J Immunol. 2015 Jan;45(1):17-31. doi: 10.1002/eji.201444972. Epub 2014 Nov 13. PMID: 25328099.
  4. Helmink BA, Khan MAW, Hermann A, Gopalakrishnan V, Wargo JA. The microbiome, cancer, and cancer therapy. Nat Med. 2019 Mar;25(3):377-388. doi: 10.1038/s41591-019-0377-7. Epub 2019 Mar 6. PMID: 30842679.
  5. Alexander JL, Wilson ID, Teare J, Marchesi JR, Nicholson JK, Kinross JM. Gut microbiota modulation of chemotherapy efficacy and toxicity. Nat Rev Gastroenterol Hepatol. 2017 Jun;14(6):356-365. doi: 10.1038/nrgastro.2017.20. Epub 2017 Mar 8. PMID: 28270698.

Zapisz się, aby otrzymywać najświeższe informacje ze świata onkologii!

Załóż zbiórkę!

Onkozbiórka

Zostań Podopiecznym Fundacji Alivia! Pacjenci onkologiczni często zmagają się nie tylko z chorobą, ale także z poważnymi problemami finansowymi.

Zbierz środki na leczenie!

Fundacja Onkologiczna Alivia powstała w kwietniu 2010 roku. Założycielem jest Bartosz Poliński – starszy brat Agaty, u której 3 lata wcześniej, w wieku 28 lat, został zdiagnozowany zaawansowany rak. Rodzeństwo namówiło do współpracy innych.

W momencie diagnozy rokowania Agaty były niepomyślne. Rodzeństwo zmobilizowało się do poszukiwania najbardziej optymalnych metod leczenia. Nie było to łatwe – po drodze musieli zmierzyć się z niewydolnym systemem opieki onkologicznej, trudnościami formalnymi i problemami finansowymi. Szczęśliwie, udało się im pokonać te przeszkody. Agacie udało się również odzyskać zdrowie i odmienić fatalne rokowania. Doświadczenia te, stały się inspiracją do powołania organizacji, która pomaga pacjentom onkologicznym w trudnym procesie leczenia.

Fundacja naświetla problem występowania chorób nowotworowych u osób młodych. Propaguje także proaktywną postawę wobec choroby nowotworowej i przejęcie inicjatywy w jej leczeniu: zdobywanie przez chorych i bliskich jak największej ilości danych na temat danego przypadku, podejmowania decyzji dotyczących leczenia wspólnie z lekarzem. Podpowiada również sposoby ułatwiające szybkie dotarcie do kosztownych badań w ramach NFZ (kolejkoskop.pl), informacji o nowotworach złośliwych i ich leczeniu, jak również publikuje w języku polskim nowości onkologiczne ze świata na swojej stronie, jak i na profilu Alivii na Facebook’u.

W krytycznych sytuacjach fundacja pomaga organizować środki finansowe na świadczenia medyczne dla chorych, które nie są finansowane z NFZ. Zbiórkę funduszy umożliwia Onkozbiórka, które Alivia prowadzi dla potrzebujących.