Hipertermia w raku trzustki – korzyści kliniczne

Facebook
Twitter
LinkedIn
Email

Rokowanie u pacjentów chorych na raka trzustki jest bardzo niekorzystne i nie uległo poprawie od ostatnich dwudziestu lat – wynosi mniej niż 10%, przy 5-letnim całkowitym przeżyciu. W przypadku granicznego resekcyjnego raka trzustki (BRPC, z ang. borderline resectable pancreatic cancer) standardowym leczeniem jest laparotomia rozpoznawcza, z wycięciem guza i chemioterapią adiuwantową po wykonaniu resekcji. Natomiast wpływ chemioterapii neoadiuwantowej, czyli poprzedzającej leczenie chirurgiczne, jest obecnie badany. U zdecydowanej większości zdiagnozowanych pacjentów nowotwór trzustki jest miejscowo zaawansowany lub występuje już z przerzutami do innych narządów, a choroba bardzo często rozwija się pomimo przeprowadzonej operacji.

Podczas gdy chemioterapia i/lub radioterapia są skuteczne w przypadku leczenia wielu typów nowotworów, rak trzustki pozostaje dość oporny na konwencjonalne metody terapii. Wynika to przede wszystkim z budowy guza, otoczonego gęsto upakowanymi komórkami podścieliska, które blokują waskularyzację (tworzenie się naczyń krwionośnych), a przez to dostarczanie chemioterapeutyków i tlenu, powodując niedotlenienie. Takie mikrośrodowisko zmniejsza wrażliwość komórek nowotworowych na chemioterapeutyki i promieniowanie, wpływając tym samym negatywnie na dalsze rokowania. Aby zintensyfikować leczenie, powszechnie stosowane są terapie łączone. W przypadku pacjentów z miejscowo zaawansowanym (LAPC, z ang. locally advanced pancreatic cancer) lub przerzutowym rakiem trzustki stosuje się chemioterapię wg schematu FOLFIRINOX (leukoworyna, fluorouracyl, irynotekan, oksaliplatyna), przynoszącą obiecujące wyniki. Również połącznie gemcytabiny i nab-paklitakselu wykazało poprawę przeżycia w porównaniu do monoterapii gemcytabiną. Ponadto stosuje się radioterapię SBRT (z ang. stereotactic body radiation therapy), RFA (z ang. radiofrequency ablation) czy IRE (z ang. irreversible electroporation). Jednak wszystkie powyższe metody charakteryzują się wysoką toksycznością, obciążają organizm lub wciąż nie wykazują dowodów skuteczności. Obecnie poszukuje się nowych strategii terapii, które bezpośrednio mogą zmniejszyć oporność na leczenie konwencjonalne, na przykład poprzez przeciwdziałanie negatywnemu wpływowi zrębu guza.

Wykazano, że łagodna hipertermia, czyli podwyższenie temperatury guza do około 40-44°C, zazwyczaj przez jedną godzinę, działa jako czynnik uwrażliwiający na chemio- i radioterapię. W tym zakresie temperatur poprawia się bowiem dostarczanie i rozprzestrzenianie leku w guzie, zwiększając efekt chemioterapii. Ponadto przy lepszym przepływnie krwi zmniejsza się niedotlenienie, co dodatkowo intensyfikuje efekty promieniowania poprzez zwiększoną produkcję rodników tlenowych. Hipertermia hamuje również naprawę DNA w komórkach nowotworowych.

Skuteczność łagodnej hipertermii w raku trzustki została potwierdzona w badaniach przedklinicznych z wykorzystaniem zwierząt, natomiast w przypadku pacjentów dane te są niestety ograniczone. W podskórnych przeszczepach ludzkich komórek nowotworowych u szczurów i myszy, połączenie łagodnej hipertermii z leczeniem gemcytabiną było bardziej skuteczne, niż zastosowanie tych metod osobno.

Stosowanie hipertermii jest stosunkowo bezpieczne – dowiedziono jej ograniczoną toksyczność i zanotowano zaledwie jeden przypadek oparzenia. Ponadto zaobserwowano, że przyczynia się do zmniejszenia u pacjentów bólu. Preferowane metody ogrzewania guza, takie jak nagrzewanie radiacyjne z wykorzystaniem układu fazowego wielu anten, umożliwiają lokalne dostosowanie rozkładu temperatury i uniknięcie oparzeń.

Oczywiście konieczne jest przeprowadzenie dalszych badań podstawowych i klinicznych, które pozwoliłyby odkryć mechanizmy wzmacniania chemio- i radioterapii za pomocą hipertermii, oraz bardziej szczegółowo określiłyby jej potencjalne korzyści dla pacjentów chorujących na raka trzustki.

Autor: Agnieszka Wesołowska

Źródło: van der Horst A. et al., The clinical benefit of hyperthermia in pancreatic cancer: a systematic review, Int. J. Hyperthermia, 2017, 23, 1-11

Nie moglibyśmy działać bez wsparcia naszych Darczyńców. Pomóż nam działać dalej!

monster-aim-1.png

Zostań Podopiecznym!

Zostań Podopiecznym Fundacji Alivia! Pacjenci onkologiczni często zmagają się nie tylko z chorobą, ale także z poważnymi problemami finansowymi.

 

Fundacja Onkologiczna Alivia powstała w kwietniu 2010 roku. Założycielem jest Bartosz Poliński – starszy brat Agaty, u której 3 lata wcześniej, w wieku 28 lat, został zdiagnozowany zaawansowany rak. Rodzeństwo namówiło do współpracy innych.

W momencie diagnozy rokowania Agaty były niepomyślne. Rodzeństwo zmobilizowało się do poszukiwania najbardziej optymalnych metod leczenia. Nie było to łatwe – po drodze musieli zmierzyć się z niewydolnym systemem opieki onkologicznej, trudnościami formalnymi i problemami finansowymi. Szczęśliwie, udało się im pokonać te przeszkody. Agacie udało się również odzyskać zdrowie i odmienić fatalne rokowania. Doświadczenia te, stały się inspiracją do powołania organizacji, która pomaga pacjentom onkologicznym w trudnym procesie leczenia.

Fundacja naświetla problem występowania chorób nowotworowych u osób młodych. Propaguje także proaktywną postawę wobec choroby nowotworowej i przejęcie inicjatywy w jej leczeniu: zdobywanie przez chorych i bliskich jak największej ilości danych na temat danego przypadku, podejmowania decyzji dotyczących leczenia wspólnie z lekarzem. Podpowiada również sposoby ułatwiające szybkie dotarcie do kosztownych badań w ramach NFZ (kolejkoskop.pl), informacji o nowotworach złośliwych i ich leczeniu, jak również publikuje w języku polskim nowości onkologiczne ze świata na swojej stronie, jak i na profilu Alivii na Facebook’u.

W krytycznych sytuacjach fundacja pomaga organizować środki finansowe na świadczenia medyczne dla chorych, które nie są finansowane z NFZ. Zbiórkę funduszy umożliwia Program Skarbonka, które Alivia prowadzi dla potrzebujących.