Olaparib dla pacjentów z BRCA-pozytywnym rakiem prostaty

Facebook
Twitter
LinkedIn
Email

19 maja 2020 amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) rozszerzyła wskazania do stosowania leku olaparib (Lynparza®) o przypadki leczenia zaawansowanego, opornego na hormonoterapię raka prostaty z mutacją w genach związanych z procesem naprawy DNA (m.in. BRCA1, BRCA2, ATM), u chorych u których nastąpiła progresja choroby po leczeniu enzalutamidem i abirateronem (leczenie antyandrogenowe). Skuteczność leku w tym wskazaniu została udowodniona w badaniu klinicznym III fazy PROfound.

W około 30% przypadków zaawansowanych nowotworów prostaty występują mutacje w genach związanych z procesami naprawy DNA. Są to m.in. geny BRCA1, BRCA2, ATM, których mutacje występują u odpowiednio 1.14%, 4.91% oraz 1.59% pacjentów z rakiem prostaty. 

Na czym polegało i jakie były wyniki badania PROfound?

W badaniu wzięło udział 256 mężczyzn otrzymujących olaparib w dawce 300 mg dwa razy dziennie oraz 131 pacjentów otrzymujących enzalutamid lub abirateron, które są obecnie podstawową opcją leczenia zaawansowanego raka prostaty opornego na kastrację.  

245 pacjentów było nosicielami mutacji w genach BRCA1, BRCA2 lub ATM (grupa A). Spośród nich olaparib otrzymało 162 pacjentów, a placebo – 83. W przypadku pozostałych pacjentów występowały mutacje w przynajmniej jednym z 12 innych genów związanych z procesem naprawy DNA przez rekombinację homologiczna – BRIP1, BARD1, CDK12, CHEK1, CHEK2, FANCL, PALB2, PPP2R2A, RAD51B, RAD51C, RAD51D or RAD54L – (grupa B). 94 spośród tych pacjentów otrzymywało olaparib, a 48 – placebo. 

Czas wolny od progresji choroby u pacjentów z mutacją w genach BRCA1, BRCA2 lub ATM przyjmujących olaparib wyniósł 7.4 miesięcy, a czas całkowitego przeżycia 19.1 miesięcy w porównaniu z odpowiednio 3.6 i 14.7 miesiącami w przypadku placebo.

Olaparib wydłużał czas wolny od progresji w całej przebadanej populacji pacjentów (grupa A i B) – z 3.5 miesięcy w przypadku placebo do 5.8 miesięcy, gdy był podawany olaparib. Skuteczność terapii była jednak niższa niż w przypadku pacjentów z grupy A, co świadczy o tym, że najlepszą odpowiedź na leczenie olaparibem wykazują pacjenci z mutacją w genach BRCA.

Najczęstszymi działaniami niepożądanymi zarejestrowanymi w badaniu były anemia, nudności, zmęczenie, zmniejszony apetyt, biegunka, wymioty, trombocytopenia, kaszel i duszności.

Jak działa lek olaparib?

Olaparib jest inhibitorem enzymów PARP. Biorą one udział w naprawie DNA uszkodzonego podczas podziału komórki. Zahamowanie aktywności enzymów PARP sprawia, że uszkodzenia DNA nie są naprawiane, skutkiem czego komórki nowotworowe obumierają. Inhibitory PARP są szczególnie skuteczne w przypadku występowania mutacji w genach BRCA1 i/lub BRCA2, ponieważ powstające na ich podstawie białka również biorą udział w procesach naprawy DNA.

Czy olaparib jest dostępny dla polskich pacjentów?

Lynparza nie jest obecnie zarejestrowana w Unii Europejskiej we wskazaniu leczenia raka prostaty*. Wskazania rejestracyjne na terenie UE obejmują lecznie raka jajnika, jajowodów, otrzewnej oraz HER2-negatywnego raka piersi z mutacjami w genach BRCA1 lub BRCA2.

Lek olaparib jest dostępny dla polskich pacjentek z zaawansowanym platynowrażliwym rakiem jajnika, raka jajowodu lub pierwotnym rakiem otrzewnej w przypadku obecność mutacji w genie BRCA1 i/lub BRCA2**.

Autorka: Natalia Tarłowska

* Informacja aktualna w dniu 17.06.2020. Najnowsze informacje o wskazaniach do stosowania leku Lynparza® w Europie znajdują się tutaj: https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/lynparza 

**Informacja aktualna w dniu 17.06.2020. Najnowsze informacje o programach lekowych dla chorób onkologicznych znajdują się tutaj: www.gov.pl/web/zdrowie/choroby-onkologiczne

Aktualizacja 25.09.2020

17 września 2020 Komitet ds. Produktów Leczniczych Stosowanych u Ludzi (CHMP) wydał pozytywną opinię co do rozszerzenia wskazań rejestracyjnych leku Lynparza (olaparib). Zaaprobowano możliwość leczenia olaparibem pacjentów z zaawansowanym, opornym na kastrację BRCA1/2-pozytywnym rakiem prostaty. Jest to pierwszy krok do oficjalnego rozszerzenia wskazań do stosowania tego leku w państwach UE. Ostateczna decyzja zostanie wydana przez Komisję Europejską. 
Gdy procedura rejestracji leku w tym wskazaniu dobiegnie końca, będzie on oficjalnie dostępny dla pacjentów z mutacjami  BRCA1/2. Decyzja ta różni się od tej wydanej przed FDA, która dopuszcza również możliwość stosowania leku w innych mutacjach. Choć w badaniu PROfound zaobserwowano wydłużenie mediany czasu wolnego od progresji oraz czasu przeżycia również u pacjentów z innymi mutacjami, okazuje się, że efekt ten był nieistotny statystycznie. 
Kwestia skuteczności olaparibu u pacjentów z mutacjami innymi niż BRCA1/2 była również dyskutowana na tegorocznej konferencji Europejskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej (ESMO). Niektórzy pacjenci włączeni do badania byli nosicielami rzadko występujących mutacji. Na konferencji zwrócono uwagę na to, że niektóre badane podgrupy mogły być zbyt małe, aby zaobserwować istotne efekty terapii. Konieczne są dalsze badania, które pozwolą wyodrębnić tych pacjentów, którzy mimo braku mutacji  BRCA1/2 mogliby odnieść korzyść z leczenia olaparibem.

Źródła:

https://www.fda.gov/drugs/drug-approvals-and-databases/fda-approves-olaparib-hrr-gene-mutated-metastatic-castration-resistant-prostate-cancer

The New England Journal of Medicine 2020 „Olaparib for Metastatic Castration-Resistant Prostate Cancer” J. de Bono et al. 

https://www.mycancergenome.org/content/disease/prostate-carcinoma/

https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/summaries-opinion/lynparza-0 

ESMO Virtual Congress 2020 Presidential Symposium II 

Nie moglibyśmy działać bez wsparcia naszych Darczyńców. Pomóż nam działać dalej!

monster-aim-1.png

Zostań Podopiecznym!

Zostań Podopiecznym Fundacji Alivia! Pacjenci onkologiczni często zmagają się nie tylko z chorobą, ale także z poważnymi problemami finansowymi.

 

Fundacja Onkologiczna Alivia powstała w kwietniu 2010 roku. Założycielem jest Bartosz Poliński – starszy brat Agaty, u której 3 lata wcześniej, w wieku 28 lat, został zdiagnozowany zaawansowany rak. Rodzeństwo namówiło do współpracy innych.

W momencie diagnozy rokowania Agaty były niepomyślne. Rodzeństwo zmobilizowało się do poszukiwania najbardziej optymalnych metod leczenia. Nie było to łatwe – po drodze musieli zmierzyć się z niewydolnym systemem opieki onkologicznej, trudnościami formalnymi i problemami finansowymi. Szczęśliwie, udało się im pokonać te przeszkody. Agacie udało się również odzyskać zdrowie i odmienić fatalne rokowania. Doświadczenia te, stały się inspiracją do powołania organizacji, która pomaga pacjentom onkologicznym w trudnym procesie leczenia.

Fundacja naświetla problem występowania chorób nowotworowych u osób młodych. Propaguje także proaktywną postawę wobec choroby nowotworowej i przejęcie inicjatywy w jej leczeniu: zdobywanie przez chorych i bliskich jak największej ilości danych na temat danego przypadku, podejmowania decyzji dotyczących leczenia wspólnie z lekarzem. Podpowiada również sposoby ułatwiające szybkie dotarcie do kosztownych badań w ramach NFZ (kolejkoskop.pl), informacji o nowotworach złośliwych i ich leczeniu, jak również publikuje w języku polskim nowości onkologiczne ze świata na swojej stronie, jak i na profilu Alivii na Facebook’u.

W krytycznych sytuacjach fundacja pomaga organizować środki finansowe na świadczenia medyczne dla chorych, które nie są finansowane z NFZ. Zbiórkę funduszy umożliwia Program Skarbonka, które Alivia prowadzi dla potrzebujących.