Zapobieganie nudnościom i wymiotom po chemioterapii

Facebook
Twitter
LinkedIn
Email

Nudności i wymioty to jedne z częstszych, oprócz wypadania włosów i ogólnego osłabienia, objawów niepożądanych leczenia przeciwnowotworowego, zwłaszcza chemoterapii i radioterapii. I choć nie zagrażają bezpośrednio życiu pacjenta, negatywnie wpływają na jego jakość. Mogą doprowadzić do zaburzeń elektrolitowych, odwodnienia, dyskomfortu, depresji, a w skrajnych przypadkach do przerwania leczenia. Na szczęście istnieją leki, które przyjmowane przed podaniem leczenia zapobiegają nudnościom i wymiotom i pozwalają przygotować się do chemioterapii, aby nie była ona utrapieniem.

Nudności i wymioty powstają w wyniku pobudzenia receptorów w ośrodkach zlokalizowanych w jelitach, żołądku i mózgu, wykrywających substancje szkodliwe, a do takich z pewnością należy chemioterapia. Za wystąpienie wymiotów odpowiada bezpośrednio ośrodek wymiotny zlokalizowany na pograniczu mózgu i rdzenia kręgowego. W powstaniu odruchu wymiotnego biorą udział substancje chemiczne, tzw. neurotransmitery, z których najważniejszymi są serotonina, dopamina i tzw. substancja P.

Nudności i wymioty należą do najczęściej występujących dolegliwości towarzyszących chemioterapii. Dotyczą 70% chorych przyjmujących chemioterapię w postaci cytostatyków. Dzieje się tak, ponieważ chemioterapia wpływa na żołądek i jelita, a także na obszar mózgu odpowiedzialny za reakcje wymiotne. W zależności od czasu, w jakim występują, nudności i wymioty dzielimy na: ostre (wczesne) – występujące do 24 godzin od podania chemii; opóźnione – pojawiające się po 24 godzinach od zakończenia chemioterapii i trwające od 2 do 3 dni; wyprzedzające – występujące jeszcze przed podaniem chemioterapii. To czy się pojawią i z jakim nasileniem zależy od substancji, które są stosowane w chemioterapii. Niektóre substancje są bardziej emetogenne (czyli wywołującym nudności i wymioty), a inne mniej. Do grupy substancji o najwyższym stopniu ryzyka wystąpienia nudności i wymiotów (powyżej 90%) należą: cisplatyna, cyklofosfamid, dakarbazyna, doksorubicyna, epirubicyna, ifosfamid, karmustyna, chlormetyna, streptozotocyna, prokarbazyna.

W przypadku leczenia przeciwnowotworowgo o wysokiej emetogenności zalecane jest stosowanie terapii wielolekowej zapobiegającej nudnościom i wymiotom.  Stosuje się wtedy leki z grupy antagonistów receptora 5-HT3 w połączeniu z lekami z grupy antagonistów wobec receptora NK-1 i kortykosteroidami.

Podoba Ci się to co robimy? Nasze działania są możliwe dzięki regularnym darowiznom od indywidualnych osób. Pomóż nam walczyć dalej! Dołącz do Pogromców Raka!

Antagonistami receptora 5-HT3 są: dolasetron, granisetron, ondansetron, tropisetron,  palonosetron. Lekiem grupy antagonistów receptora NK-1 dostępnym w Polsce jest aprepitant, a do grupy kortykosteroidów należą deksometazon i metyloprednizolon. Polskie Towarzystwo Onkologii Klinicznej zaleca stosowanie terapii trójlekowej z aprepitantem u chorych leczonych cisplatyną w dawce powyżej 50 mg/m2 oraz u chorych, gdzie w chemioterapii wykorzystuje się antracykliny i cyklofosfamid. Skuteczność stosowania trójterapii w przypadku ostrych i późnych epizodów nudności i wymiotów jest bardzo wysoka. U około 75% chorych obserwuje się brak epizodów typu późnego i praktycznie u wszystkich chorych, u których występowały ostre epizody.

Aprepitant jest refundowany i dostępny w aptekach otwartych w cenie ryczałtowej w następujących wskazaniach: profilaktyka wczesnych albo opóźnionych wymiotów związanych z silnie emetogenną chemioterapią z zastosowaniem cisplatyny w dawce >70mg/m²; profilaktyka wczesnych i opóźnionych wymiotów związanych z silnie emetogenną chemioterapią z zastosowaniem doksorubicyny i cyklofosfamidu. Maksymalna kwota dopłaty wynosi w tych wskazaniach 3,20 PLN. Jest również dostępny nieodpłatnie w ramach katalogu chemioterapii w profilaktyce wczesnych albo opóźnionych wymiotach u osób dorosłych związanych z silnie emetogenną chemioterapią z zastosowaniem cisplatyny w dawce >70mg/m².

Chemioterapia to metoda, która umożliwia wyleczenie wielu nowotworów lub znacząco przedłuża życie. Niestety działając na cały organizm powoduje wiele skutków ubocznych. Leczenie tych dolegliwości jest kluczowe w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu i  samopoczuciu w całym procesie leczenia. Zdarza się, że w powodu nudności i wymiotów pacjenci rezygnują z leczenia. Dlatego warto się przed nimi zabezpieczyć i zaplanować profilaktykę przeciwwymiotną ze swoim lekarzem onkologiem, jeszcze przed rozpoczęciem leczenia. 

Wszystkie prawa do materiałów dostępnych na stronie są zastrzeżone. Kopiowanie zawartości wymaga zgody Fundacji.
Przeczytaj treść noty prawnej.Struktura i układ graficzny serwis internetowy stanowią wyłączną własność Fundacji Onkologicznej ALIVIA oraz podlegają ochronie na podstawie ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U.2019.1231 t.j. z dnia 2019.07.03). Jakiekolwiek drukowanie lub kopiowanie informacji, tekstów, zdjęć, innych elementów graficznych, jak również znaków towarowych zamieszczonych na stronie internetowej bez uprzedniej pisemnej zgody Fundacji Onkologicznej ALIVIA jest zabronione. Nazwy handlowe, nazwy produktów lub inne oznaczenia zmieszczone w serwisie internetowym stanowią zarejestrowane znaki towarowe zastrzeżone przez ich właścicieli i zostały użyte wyłącznie w celach informacyjnych.

Zostań podopiecznym!

Zostań Podopiecznym Fundacji Alivia! Pacjenci onkologiczni często zmagają się nie tylko z chorobą, ale także z poważnymi problemami finansowymi.