9 marca 2026 r. odbyło się posiedzenie Parlamentarnego Zespołu ds. Profilaktyki Nowotworowej „RAK STOP – Wyprzedźmy chorobę!”, poświęcone dezinformacji zdrowotnej w mediach. W spotkaniu uczestniczyli eksperci medyczni, prawnicy, dziennikarze, przedstawiciele instytucji publicznych oraz pacjentów. Dyskusja dotyczyła wpływu nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd informacji na decyzje pacjentów, przebieg leczenia i bezpieczeństwo zdrowotne społeczeństwa.
Internet – źródło wiedzy i ryzyka
Internet jest głównym źródłem informacji o zdrowiu, ale obok rzetelnych materiałów istnieje wiele treści wprowadzających w błąd, dotyczących m.in. terapii nowotworowych, suplementów diety i porad osób bez kompetencji medycznych. Problemem są również nieoznaczone treści reklamowe. Fałszywe informacje rozprzestrzeniają się szybciej niż wiedza naukowa dzięki prostemu, emocjonalnemu przekazowi. Pacjenci podejmują decyzje na podstawie niesprawdzonych źródeł, co może opóźniać diagnozę, prowadzić do rezygnacji z leczenia lub wyboru nieskutecznych terapii.
Ograniczenia systemu reagowania
Samorządy lekarskie mogą reagować tylko wobec lekarzy naruszających zasady etyki zawodowej, podczas gdy wiele treści w internecie tworzą osoby bez wykształcenia medycznego. Regulacje prawne nie nadążają za dynamiką mediów społecznościowych, a reakcja instytucji często następuje dopiero po rozpowszechnieniu szkodliwych informacji. Wskazano potrzebę spójnej strategii komunikacji zdrowotnej i stworzenia wiarygodnego źródła informacji dla pacjentów w sieci.
Komunikacja i edukacja
Skuteczna walka z dezinformacją wymaga nie tylko regulacji, lecz także poprawy jakości komunikacji zdrowotnej i edukacji społeczeństwa w zakresie krytycznej oceny informacji. Materiały naukowe są często trudne w odbiorze, a pacjenci częściej ufają treściom influencerów. Konieczna jest większa obecność ekspertów medycznych w internecie oraz szkolenia dla lekarzy i profesjonalistów w zakresie komunikacji publicznej.
Subskrypcja, która zmienia życie
Twoja pomoc ma moc. Zostań Darczyńcą cyklicznym Onkofundacji Alivia i dodawaj odwagi co miesiąc: automatycznie i z sercem!
Perspektywa pacjentów
Pacjenci często szukają informacji w internecie z powodu niedostatecznej komunikacji w systemie ochrony zdrowia. Błędne informacje mogą prowadzić do poważnych konsekwencji, zwłaszcza przy chorobach nowotworowych, gdzie czas decyduje o skuteczności leczenia. Rzetelna informacja stanowi element bezpieczeństwa zdrowotnego pacjentów.
Wsparcie instytucjonalne
Dostępne są narzędzia wsparcia, np. Telefoniczna Informacja Pacjenta (800 190 590) – całodobowa infolinia Narodowego Funduszu Zdrowia, udzielająca informacji o świadczeniach i programach profilaktycznych. Mimo użyteczności, narzędzie nie jest powszechnie znane. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów podkreślił konieczność egzekwowania przepisów dotyczących nieoznaczonych treści reklamowych w mediach społecznościowych.
Kierunki działań
Podczas spotkania sformułowano rekomendacje poprawy bezpieczeństwa zdrowotnego w sieci:
- opracowanie spójnych regulacji dotyczących treści zdrowotnych w internecie,
- stworzenie ogólnopolskiej platformy z wiarygodną wiedzą medyczną,
- powołanie zespołów monitorujących i reagujących na dezinformację,
- rozwój edukacji w zakresie krytycznej oceny informacji online,
- zwiększenie obecności ekspertów medycznych w mediach społecznościowych,
- poprawa komunikacji między systemem ochrony zdrowia a pacjentami.
Wspólna odpowiedzialność
Dezinformacja zdrowotna w internecie stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia publicznego, szczególnie w chorobach przewlekłych i nowotworowych. Skuteczne przeciwdziałanie wymaga współpracy instytucji publicznych, środowiska medycznego, organizacji pacjenckich i mediów. Budowanie zaufania do rzetelnych źródeł i zwiększanie dostępności sprawdzonych informacji pozwala pacjentom podejmować bezpieczne decyzje zdrowotne i terapeutyczne.
