Od 1 sierpnia 2026 r. zmieniły się zasady programu profilaktycznego raka szyjki macicy. Tradycyjną cytologię zastąpi test HPV, który ma większą czułość niż cytologia. Test HPV jest bezpłatny, nie wymaga skierowania, a w ramach programu profilaktycznego kobiety w wieku 25-64 lata mogą go wykonywać co 5 lat.
Dlaczego test HPV zamiast cytologii?
Tradycyjna cytologia wykrywa już zaistniałe zmiany w komórkach szyjki macicy. Test HPV jest o wiele czulszy i pokazuje, czy są obecne onkogenne warianty wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV), a więc dopiero ryzyko zachorowania. Wirus HPV jest przyczyną ok. 99% zachorowań na raka szyjki macicy. Test HPV wykrywa ponad 90% zakażeń HPV.
Wykrycie obecności onkogennych typów HPV nie oznacza choroby. Jak zakażenie wirusem przekształca się w chorobę nowotworową? Ten proces wyjaśniał prof. dr hab. n. med. Krzysztof Nowosielski podczas webinaru “Co warto wiedzieć o HPV?”
Kto może skorzystać z bezpłatnego testu HPV?
Z testu HPV w ramach programu profilaktyki raka szyjki macicy mogą skorzystać kobiety w wieku od 25 do 64 lat. Jeśli wynik jest negatywny, następne badanie odbędzie się za 5 lat (lub w innym okresie wskazanym przez lekarza). W przypadku pozytywnego wyniku zostaje wykonana cytologia na podłożu płynnym. Pacjentka nie musi pojawiać się w gabinecie kolejny raz – badanie wykonywane jest na pobranej już próbce.
Badanie jest wykonywane bez skierowania. Można się na nie umówić przez Internetowe Konto Pacjenta lub bezpośrednio w poradni ginekologicznej czy położniczej. Listę placówek wykonujących test HPV znajdziesz na stronie Gdzie się leczyć?
Dlaczego test mogą wykonywać w ramach NFZ kobiety w wieku 25-64 lata?
Jak mówi prof. dr hab. n. med. Andrzej Nowakowski, ginekolog i onkolog:
Dołącz do nas!
Tu znajdziesz przygotowane specjalnie dla Ciebie darmowe wsparcie w zmaganiach z rakiem!
Realizacja badań przesiewowych poniżej 25. roku życia nie przynosi oczekiwanych rezultatów w postaci zmniejszenia i tak już bardzo niskiej zachorowalności i umieralności z powodu raka szyjki macicy, a może być przyczyną niepotrzebnych interwencji zarówno diagnostycznych, jak i okaleczających zabiegów leczniczych.
W przypadku kobiet, które do 64. roku życia wykonywały regularne badania przesiewowe i wyniki testów były ujemne, ryzyko zachorowania w późniejszym wieku jest bardzo niskie.
Materiał stworzony we współpracy z Roche Diagnostics Polska sp. z o.o.
Źródła i więcej informacji [dostęp na 10.08.2026 r.]:
- Strona kampanii “Wykryj HPV” https://wykryjhpv.pl/
- Narodowy Fundusz Zdrowia https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/wczesniej-niedostepny-teraz-zrobisz-go-na-nfz-test-hpv-hr-skuteczniejsza-profilaktyka-raka-szyjki-macicy,8841.html
- Portal e-zdrowie https://ezdrowie.gov.pl/portal/home/badania-i-dane/zdrowe-dane/zestawienia/nowotwory-hpv-2023








