W debacie publicznej coraz częściej powraca pytanie o przyszłość programu szczepień przeciw HPV w Polsce, w tym o możliwość ich wprowadzenia w formule obowiązkowej. Kwestia ta, wcześniej sygnalizowana w wypowiedziach przedstawicieli kierownictwa systemu ochrony zdrowia, budzi istotne zainteresowanie zarówno środowisk eksperckich, jak i opinii publicznej. Jednocześnie – jak wynika z informacji przedstawionych podczas posiedzenia Zespołu Parlamentarnego ds. Przeciwdziałania wirusowi HPV i chorobom z nim powiązanym – decyzje w tym zakresie nie zostały jeszcze przesądzone, a trwające rozmowy między instytucjami publicznymi dotyczą m.in. modelu finansowania i organizacji ewentualnych szczepień obowiązkowych.
W tym kontekście 28 kwietnia 2026 r. odbyło się posiedzenie Zespołu Parlamentarnego, poświęcone aktualnym wyzwaniom profilaktyki HPV w Polsce, podczas którego omówiono zarówno stan realizacji programu szczepień, jak i kierunki jego dalszego rozwoju, w tym kwestie strategiczne związane z jego potencjalnym rozszerzeniem i zwiększeniem skuteczności. Spotkanie wpisywało się w obchody Europejskiego Tygodnia Szczepień – inicjatywy Światowej Organizacji Zdrowia, której tegoroczne hasło brzmi: „Szczepienia chronią – zaufaj nauce”.
Głównym punktem posiedzenia była prezentacja najnowszego raportu przygotowanego przez Instytut Praw Pacjenta i Edukacji Zdrowotnej pt. „HPV w Polsce. Wyzwania i rekomendacje w zakresie realizacji efektywnej profilaktyki”. Dokument został opracowany przez interdyscyplinarny zespół ekspertów i organizacji pacjenckich zaangażowanych w działania na rzecz eliminacji chorób HPV-zależnych.
Raport zaprezentował Igor Grzesiak, wskazując m.in. na dynamiczny rozwój programu szczepień przeciw HPV w Polsce oraz postęp organizacyjny w ostatnich latach. Jednocześnie podkreślono, że kluczowym wyzwaniem pozostaje niski poziom wyszczepialności – obecnie wynoszący ok. 17–18%. Szczególną uwagę uczestników zwróciły przedstawione podczas posiedzenia analizy dotyczące możliwych scenariuszy dalszego rozwoju programu szczepień. W scenariuszu bazowym, zakładającym utrzymanie obecnego modelu realizacji programu – opartego na szczepieniach w szkołach oraz objęciu kohort do 13. roku życia – wskazano, że poziom zaszczepienia w grupie docelowej do 2028 roku nie osiągnie zakładanego w programach krajowych poziomu 60%. Co więcej, według zaprezentowanych symulacji, realny odsetek zaszczepionych dzieci i młodzieży może ukształtować się na poziomie maksymalnie ok. 37–43%. Oznacza to, że nawet w wariancie optymistycznym Polska nie zbliży się do poziomu rekomendowanego przez Światowa Organizacja Zdrowia jako standard dla skutecznej profilaktyki populacyjnej.
Subskrypcja, która zmienia życie
Twoja pomoc ma moc. Zostań Darczyńcą cyklicznym Onkofundacji Alivia i dodawaj odwagi co miesiąc: automatycznie i z sercem!
W trakcie prezentacji omówiono również możliwe scenariusze zwiększenia skuteczności programu, w tym rozszerzenie grup wiekowych objętych szczepieniami (do 18. lub 19. roku życia), rozwój szczepień w szkołach oraz intensyfikację działań edukacyjnych i przeciwdziałania dezinformacji. Eksperci zwrócili także uwagę na potrzebę opracowania długofalowego, narodowego planu eliminacji chorób HPV-zależnych.
Podczas posiedzenia wybrzmiał również kontekst debaty publicznej – w tym pojawiające się w przestrzeni medialnej głosy podważające skuteczność szczepień, które spotkały się z krytyczną oceną uczestników spotkania, podkreślających konieczność opierania dyskusji na dowodach naukowych.
Istotnym wątkiem była także kwestia ewentualnego wprowadzenia szczepień przeciw HPV jako obowiązkowych. Choć taka możliwość była wcześniej publicznie sygnalizowana przez kierownictwo Ministerstwo Zdrowia, obecni na posiedzeniu przedstawiciele resortu wskazali, że decyzja w tym zakresie nie została jeszcze ostatecznie podjęta. Trwają obecnie rozmowy pomiędzy Ministerstwem Zdrowia a Ministerstwo Finansów dotyczące modelu finansowania oraz organizacji ewentualnych obowiązkowych szczepień.
W trakcie posiedzenia podkreślono również, że profilaktyka HPV pozostaje jednym z priorytetów polityki zdrowotnej państwa. Przykładem jest prowadzona kampania informacyjna skierowana do rodziców, realizowana przez Ministerstwo Zdrowia we współpracy z organizacjami społecznymi, mająca na celu zwiększenie zgłaszalności na bezpłatne szczepienia dzieci.
Dyskusja pokazała, że mimo wyraźnego postępu systemowego, Polska nadal stoi przed istotnymi wyzwaniami w zakresie skutecznej profilaktyki HPV – szczególnie w obszarze wyszczepialności, edukacji zdrowotnej oraz budowania zaufania do szczepień.
