Jak dbać o siebie, gdy wspieramy bliską osobę w chorobie onkologicznej

Facebook
Twitter
LinkedIn
Email

Choroba‌ ‌onkologiczna‌ ‌‌stanowi‌ ‌ ‌ogromną zmianę‌ nie tylko w‌ ‌codzienności‌ pacjenta, ale też ‌osób‌ ‌wspierających chorego. Towarzyszenie pacjentowi onkologicznemu w jego zmaganiach z chorobą wymaga od bliskich sporych nakładów energii. Osoba wspierająca musi znaleźć w sobie siłę, by wyręczać osobę chorą w wielu czynnościach fizycznych, takich jak m. in. obowiązki domowe, pomoc logistyczna w transporcie do placówek medycznych czy codzienna pomoc opiekuńcza. Jednak niezależnie od siły fizycznej, osoba wspierająca powinna zadbać również o to, by wzmocnić swoją psychikę. Dzięki temu będzie mogła być skutecznym wsparciem dla chorego w tych trudniejszych momentach na drodze leczenia.

Niezależnie‌ ‌od‌ ‌‌ ‌posiadanych przez nas zasobów, kompetencji‌ ‌i‌ ‌różnic‌ ‌indywidualnych,‌ ‌wsparcie‌ ‌i‌ ‌współtowarzyszenie‌ ‌w‌ ‌procesie‌ ‌leczenia‌ ‌jest‌ ‌‌ ‌szczególnym doświadczeniem, także‌ ‌dla‌ ‌osoby wspierającej.‌ ‌  Warto więc dobrze się przygotować do tego zadania.

Rola osoby wspierającej pacjenta

Osoba wspierająca ‌towarzyszy‌ ‌choremu‌ ‌w‌ ‌procesie‌ ‌kuracji ‌i‌ ‌mierzenia‌ ‌się‌ ‌z‌ ‌chorobą.‌  Niejednokrotnie osoby te stają‌ ‌przed‌ ‌wieloma‌ ‌wyzwaniami‌, związanymi z nową rolą, równocześnie‌ ‌będąc‌ ‌‌ osobami ‌aktywnymi zawodowo,‌ ‌posiadającymi‌ ‌także‌ ‌swoje‌ ‌obowiązki.

W‌ ‌zależności‌ ‌od‌ ‌etapu‌ ‌choroby‌ ‌i‌ ‌leczenia,‌ ‌relacji‌ ‌‌rodzinnych czy ‌przyjacielskich,‌ ‌stosunku‌ ‌rodziny‌ ‌i‌ ‌chorego‌ ‌do‌ okoliczności choroby ‌ ‌oraz‌ ‌dotychczasowych‌ ‌doświadczeń‌ ‌z‌ placówkami medycznymi ‌ ‌i‌ ‌osobami‌ ‌leczącymi,‌ ‌rodzina‌ ‌i‌ ‌bliscy‌ ‌chorego‌ ‌ dążą przede wszystkim do:‌ ‌

  • zdobycia wiarygodnych ‌informacji dotyczących leczenia;
  • poszerzania własnych kompetencji, dotyczących prawidłowego wspierania‌ ‌chorego;
  • poznania sposobów na wsparcie ‌ ‌dla‌ samych ‌siebie‌ ‌w danej sytuacji;
  • uświadomienia sobie ‌możliwości‌ ‌odreagowania‌ ‌nagromadzonych‌ ‌emocji‌;‌
  • opanowania sposobów‌ ‌ radzenia ‌sobie‌ ‌z‌ ‌ ‌trudnymi‌ ‌okolicznościami;
  • stopniowej akceptacji możliwej ‌‌ ‌zmiany‌ ‌struktury‌ ‌rodziny.‌ ‌

Ta dość obszerna lista wyzwań jest wplatana przez osobę wspierającą w codzienny, dotychczasowy grafik zadań. Jest to najczęściej spore wyzwanie organizacyjne. Zdarza się też, że tego rodzaju zmianom towarzyszy silny stres. Dochodzą też trudne emocje związane z przeżywaniem kolejnych etapów choroby osoby bliskiej.

Pojawia‌ ‌się‌ ‌silne‌ ‌poczucie‌ ‌odpowiedzialności,‌ ‌lęk‌ ‌przed‌ ‌możliwymi, przyszłymi komplikacjami.‌ ‌W‌ ‌tym‌ ‌samym‌ ‌momencie,‌ ‌gdy‌ ‌służymy‌ ‌wsparciem‌ ‌i‌ ‌pomocą,‌ ‌sami‌ ‌powinniśmy‌ ‌umieć ‌z‌ ‌niej‌ skorzystać.‌ Warto skierować się po pomoc do specjalisty‌ ‌psychoonkologa ‌czy ‌psychologa.

Pomoc psychoonkologa

Psychoonkolog to inaczej psycholog, który specjalizuje się w pomocy osobom chorym onkologicznie oraz ich bliskim.

Pomoc‌ ‌psychologiczna‌ ‌nakierowana‌ ‌jest‌ ‌w głównej mierze na:‌ ‌

  • zmniejszenie oddziaływania stresu związanego z nadmiarem różnych informacji odnośnie choroby, które wywołują lęk;
  • poszerzanie ‌wiedzy‌ ‌o‌ ‌ważnych‌ ‌aspektach,‌ ‌związanych z chorowaniem ‌ ‌i‌ ‌kuracją;
  • zmianę negatywnego nastawienia do procesu‌ ‌diagnozowania i ‌leczenia,‌;
  • zmianę obecnego stylu życia i wypracowanie nowego sposobu funkcjonowania w świecie;
  • wykorzystanie doświadczenia, jakim jest choroba dla rozwoju osobistego i zmiany;
  • postawienie zasadniczych pytań egzystencjalnych;
  • poprawienie relacji z bliskimi i otoczeniem.

Oprócz spotkań indywidualnych z psychologiem czy psychoterapeutą, wiele placówek specjalistycznych i szpitali onkologicznych oferuje spotkania w ramach tzw. grup wsparcia, czyli wspólnych rozmów ludzi przeżywających podobne problemy.

Osoba wspierająca często funkcjonuje bardzo intensywnie, „na wysokich obrotach”. Dlatego wskazane jest, aby sama mogła skorzystać z tego rodzaju pomocy. Ważne są także działania służące regeneracji zasobów, czyli wewnętrznych możliwości, jakie są wykorzystywane w intensywnym procesie pomocy. Regeneracja zasobów to działania skupione na relaksacji, odpoczynku, dbaniu o siebie, wsparciu własnego zdrowia fizycznego oraz psychicznego.

Rodzaj pomocy, z jakiej może skorzystać wspierający, zależny jest od etapu choroby, w którym obecnie znajduje się bliski. Inne propozycje należy wziąć pod uwagę w czasie stawiania diagnozy, odmienne opcje w czasie leczenia długoterminowego, remisji, a jeszcze inne warianty w czasie leczenia paliatywnego oraz po śmierci chorego.

Jak rozpoznać, że potrzebujemy pomocy?

Osoba wspierająca powinna zwrócić uwagę na poniższe aspekty, które zdecydowanie mogą wpłynąć na wyczerpanie się wewnętrznych zasobów:

  • nieustanny lęk przed nawrotem choroby oraz towarzyszące temu określone zachowania;
  • możliwe zmiany egzystencjalne;
  • wymagania chorego, którym rodzina/wspierający nie jest w stanie sprostać;
  • nadmierna koncentracja na chorym i metodach jego leczenia.

Psychoonkolog może udzielić stosownego wsparcia w obszarze nowych problemów pojawiających się w związku z chorobą. Może także przyczynić się do usprawnienia procesu adaptacyjnego do nowej sytuacji. Towarzyszyć będzie w zmianach pojawiających się w relacjach i kształtowaniu się nowych. Usprawni proces komunikacji, przybliży sposoby znajdywania czasu dla siebie, a także udzieli wsparcia w podejmowaniu wyzwań.

Autorka: mgr Natalia Fuchs-Dzierżyc, Psychoonkolog, HARMONIA Poradnia Zdrowia Psychicznego Grupa LUX MED 

Nie moglibyśmy działać bez wsparcia naszych Darczyńców. Pomóż nam działać dalej!

monster-aim-1.png

 

Fundacja Onkologiczna Alivia powstała w kwietniu 2010 roku. Założycielem jest Bartosz Poliński – starszy brat Agaty, u której 3 lata wcześniej, w wieku 28 lat, został zdiagnozowany zaawansowany rak. Rodzeństwo namówiło do współpracy innych.

W momencie diagnozy rokowania Agaty były niepomyślne. Rodzeństwo zmobilizowało się do poszukiwania najbardziej optymalnych metod leczenia. Nie było to łatwe – po drodze musieli zmierzyć się z niewydolnym systemem opieki onkologicznej, trudnościami formalnymi i problemami finansowymi. Szczęśliwie, udało się im pokonać te przeszkody. Agacie udało się również odzyskać zdrowie i odmienić fatalne rokowania. Doświadczenia te, stały się inspiracją do powołania organizacji, która pomaga pacjentom onkologicznym w trudnym procesie leczenia.

Fundacja naświetla problem występowania chorób nowotworowych u osób młodych. Propaguje także proaktywną postawę wobec choroby nowotworowej i przejęcie inicjatywy w jej leczeniu: zdobywanie przez chorych i bliskich jak największej ilości danych na temat danego przypadku, podejmowania decyzji dotyczących leczenia wspólnie z lekarzem. Podpowiada również sposoby ułatwiające szybkie dotarcie do kosztownych badań w ramach NFZ (kolejkoskop.pl), informacji o nowotworach złośliwych i ich leczeniu, jak również publikuje w języku polskim nowości onkologiczne ze świata na swojej stronie, jak i na profilu Alivii na Facebook’u.

W krytycznych sytuacjach fundacja pomaga organizować środki finansowe na świadczenia medyczne dla chorych, które nie są finansowane z NFZ. Zbiórkę funduszy umożliwia Program Skarbonka, które Alivia prowadzi dla potrzebujących.