Medycyna integracyjna w leczeniu bólu nowotworowego – podsumowanie wytycznych ASCO

Facebook
Twitter
LinkedIn
Email

We wrześniu 2022 roku opublikowano wytyczne ASCO (American Society of Clinical Oncology) dotyczące integracyjnego podejścia do leczenia bólu w przypadku pacjentów walczących z chorobą nowotworową. Celem tego dokumentu jest dostarczenie lekarzom i innym pracownikom służby zdrowia zaleceń, które opierają się na wiarygodnych dowodach. Podstawą dla ich powstania było niemal 230 badań. Co wynika z przewodnika ASCO? Oto podsumowanie.

Leczenie bólu nowotworowego – dlaczego medycyna integracyjna?

Jak słusznie zauważają autorzy podręcznika, wśród pacjentów onkologicznych ból jest jednym z głównych objawów wzbudzających lęk. Powstaje on nie tylko na skutek rosnącego guza czy naciekania mięśni, kości oraz nerwów. Dolegliwości bólowe odczuwane są również w wyniku stosowania poszczególnych metod leczenia, takich jak chemioterapia, radioterapia bądź immunoterapia. To powoduje pogorszenie jakości życia, a nierzadko utrudnia też codzienne funkcjonowanie.

Skuteczne leczenie bólu ma kluczowe znaczenie w procesie walki z rakiem. Z uwagi na to, że ma on złożony charakter, konieczne staje się interdyscyplinarne podejście. Tym samym należy uwzględnić zarówno leczenie farmakologiczne, jak i niefarmakologiczne. Do drugiej grupy należy medycyna integracyjna, która obejmuje m.in. jogę, akupunkturę, medytację i masaże. Okazuje się, że są to metody coraz częściej dostępne w ośrodkach onkologicznych. Łączy się je z konwencjonalnymi sposobami leczenia bólu, aby uzyskać możliwie najlepsze rezultaty.

Zalecenia ASCO wobec leczenia bólu nowotworowego z wykorzystaniem medycyny integracyjnej

Zestaw zaleceń przygotowany przez American Society of Clinical Oncology dotyczy osób dorosłych. Jak podkreślono w przewodniku, nie ma wystarczających dowodów, aby sformułować je w odniesieniu do leczonych onkologicznie dzieci. Dobór metody zaliczanej do medycyny integracyjnej uzależniony jest od typu nowotworu, z którym walczy pacjent, a także rodzaju bólu.

Dodaj chorym odwagi!

Pomagamy chorym na raka w finansowaniu terapii, konsultacji, badań i dojazdów do ośrodka leczenia, a także edukujemy i reprezentujemy pacjentów w debacie publicznej.

Akupunktura może zostać zaproponowana pacjentom onkologicznym:

  • z bólem ogólnym lub mięśniowo-szkieletowym,
  • z bólem stawowym związanym z inhibitorem aromatazy w raku piersi,
  • z neuropatią obwodową wywołaną chemioterapią,
  • poddawanym operacjom lub innym procedurom mającym związek z nowotworem złośliwym, np. biopsji szpiku kostnego.

Masaż może zostać zaproponowany pacjentom onkologicznym:

  • narzekającym na ból towarzyszący opiece hospicyjnej i paliatywnej,
  • z przewlekłym bólem, który pojawił się po leczeniu raka piersi. W tym przypadku masaż może być proponowany w celu złagodzenia dolegliwości bólowych po chemioterapii, radioterapii lub leczeniu chirurgicznym.

Joga (szczególnie hatha joga), może zostać zaproponowana pacjentom onkologicznym:

  • z bólem mięśniowo-szkieletowym po leczeniu raka głowy i szyi lub piersi,
  • z bólem stawowym mającym związek z inhibitorem aromatazy w raku piersi.

Akupresura może zostać zaproponowana pacjentom onkologicznym:

  • poddawanym operacjom lub innym procedurom mającym związek z nowotworem złośliwym, np. biopsji szpiku kostnego,
  • odczuwającym dolegliwości bólowe podczas terapii systemowej,
  • z neuropatią obwodową spowodowaną chemioterapią.

Muzykoterapia może zostać zaproponowana pacjentom onkologicznym:

  • odczuwającym ból chirurgiczny po przebytej operacji.

Refleksologia może zostać zaproponowana pacjentom onkologicznym:

  • odczuwającym dolegliwości bólowe podczas terapii systemowej,
  • doświadczającym polineuropatii spowodowanej chemioterapią.

Hipnoza może zostać zaproponowana pacjentom onkologicznym:

  • odczuwającym dolegliwości bólowe podczas badań diagnostycznych,
  • odczuwającym dolegliwości bólowe podczas leczenia.

Medycyna integracyjna w leczeniu bólu nowotworowego według ASCO – o tym warto pamiętać

Wytyczne dostarczone przez ASCO to cenne źródło informacji dla pracowników służby zdrowia – mają na celu ułatwienie podejmowania klinicznych decyzji. Niemniej jak zaznaczają autorzy dokumentu, zaleceń nie należy traktować jako dokładnych i kompletnych ani też uznawać za standard opieki. Wraz z rozwojem medycyny mogą pojawić się nowe dowody i wnioski, dlatego wytyczne umieszczone w przewodniku nie są obowiązkowe do zastosowania i w przyszłości mogą nie być w pełni precyzyjne.

Każdy pacjent onkologiczny powinien być traktowany indywidualnie. Informacje ujęte przez ASCO nie zastąpią rzetelnej, profesjonalnej oceny lekarzy prowadzących. Korzystanie z nich jest dobrowolne, mogą stanowić cenną wskazówkę w kwestii doboru metod łagodzących dolegliwości bólowe towarzyszące nowotworom złośliwym.

Omawiany podręcznik powstał po analizie 227 artykułów – stanowią podstawę dowodową przedstawionych wytycznych. Wyłoniono je z 1346 artykułów, które zgromadzono. Zidentyfikowane badania ukazały się w latach 1990-2021. Wszystkie zalecenia ASCO są starannie opisane. Widnieją przy nich informacje dotyczące ich rodzaju, jakości dowodów oraz siły.

Ból towarzyszący chorobom nowotworowym ma różną etiologię, objawy i czas trwania. Aby skutecznie go leczyć i poprawić jakość życia pacjentów, należy zadbać o interdyscyplinarne podejście. Jak pokazuje artykuł specjalny ASCO, medycyna integracyjna może mieć duże znaczenie w kwestii łagodzenia dolegliwości bólowych. Warto jeszcze raz podkreślić, że stanowi ona uzupełnienie konwencjonalnych metod leczenia bólu, a nie alternatywne rozwiązanie.


Autor: Fundacja Onkologiczna – Alivia


Źródło: https://ascopubs.org/doi/full/10.1200/JCO.22.01357?role=tab

Zapisz się, aby otrzymywać najświeższe informacje ze świata onkologii!

Załóż zbiórkę!

Onkozbiórka

Zostań Podopiecznym Fundacji Alivia! Pacjenci onkologiczni często zmagają się nie tylko z chorobą, ale także z poważnymi problemami finansowymi.

Zbierz środki na leczenie!

Fundacja Onkologiczna Alivia powstała w kwietniu 2010 roku. Założycielem jest Bartosz Poliński – starszy brat Agaty, u której 3 lata wcześniej, w wieku 28 lat, został zdiagnozowany zaawansowany rak. Rodzeństwo namówiło do współpracy innych.

W momencie diagnozy rokowania Agaty były niepomyślne. Rodzeństwo zmobilizowało się do poszukiwania najbardziej optymalnych metod leczenia. Nie było to łatwe – po drodze musieli zmierzyć się z niewydolnym systemem opieki onkologicznej, trudnościami formalnymi i problemami finansowymi. Szczęśliwie, udało się im pokonać te przeszkody. Agacie udało się również odzyskać zdrowie i odmienić fatalne rokowania. Doświadczenia te, stały się inspiracją do powołania organizacji, która pomaga pacjentom onkologicznym w trudnym procesie leczenia.

Fundacja naświetla problem występowania chorób nowotworowych u osób młodych. Propaguje także proaktywną postawę wobec choroby nowotworowej i przejęcie inicjatywy w jej leczeniu: zdobywanie przez chorych i bliskich jak największej ilości danych na temat danego przypadku, podejmowania decyzji dotyczących leczenia wspólnie z lekarzem. Podpowiada również sposoby ułatwiające szybkie dotarcie do kosztownych badań w ramach NFZ (kolejkoskop.pl), informacji o nowotworach złośliwych i ich leczeniu, jak również publikuje w języku polskim nowości onkologiczne ze świata na swojej stronie, jak i na profilu Alivii na Facebook’u.

W krytycznych sytuacjach fundacja pomaga organizować środki finansowe na świadczenia medyczne dla chorych, które nie są finansowane z NFZ. Zbiórkę funduszy umożliwia Onkozbiórka, które Alivia prowadzi dla potrzebujących.