Podawanie leków a leczenie żywieniowe

Facebook
Twitter
LinkedIn
Email

W trakcie prowadzenia leczenia żywieniowego, zarówno dojelitowego jak i pozajelitowego, w przypadku pacjenta onkologicznego należy rozważyć drogę i sposób podawania leków. Substancje czynne leku mogą wchodzić w interakcję ze składnikami mieszaniny żywieniowej przez co skuteczność terapii może się zmienić, a leczenie nie będzie dla pacjenta optymalne.

Obecnie podkreśla się, że przed podaniem leku w mieszaninie żywieniowej należy sprawdzić stabilność fizykochemiczną w ciągu 24 godzin, biodostępność leku podczas wlewu ciągłego oraz wpływ na strukturę emulsji tłuszczowej. Należy również wziąć pod uwagę możliwe interakcje składników mieszaniny żywieniowej z substancjami pomocniczymi oraz z opakowaniem.

W żywieniu pozajelitowym, do mieszaniny żywieniowej nie należy podawać:

  • Leków w postaci liofilizatów
  • Soli wapnia i magnezu
  • Leków o niskim i wysokim pH
  • Leków o dużej lipofilności
  • Leków o niskim indeksie terapeutycznym
  • Leków o krótkim okresie półtrwania

Bezwzględnie zakazane jest podawanie leków cytostatycznych równocześnie z żywieniem pozajelitowym.

W celu bezpiecznego podania leku przez cewnik do żywienia pozajelitowego, należy:

  1. Zatrzymać żywienie
  2. Przepłukać linię naczyniową roztworem soli fizjologicznej
  3. Podać lek
  4. Ponownie przepłukać linię naczyniową solą fizjologiczną
  5. Ponownie podłączyć żywienie

Optymalną metodą jest używanie osobnych dostępów do podaży leków i żywienia. Jeżeli to niemożliwe należy stosować cewniki wieloświatłowe lub rozgałęzienia Y.

Zagrożenia wynikające z podaży leków przez sztuczne dostępy do żywienia

W wyniku podaży leków drogą dostępu do żywienia może dojść do interakcji pomiędzy składnikami leku a pożywieniem. Interakcje pomiędzy substancjami mogą prowadzić do unieczynnienia substancji aktywnej leku lub istotnej zmiany siły jej działania. Podaż leków może prowadzić również do zamknięcia światła dostępu żywieniowego przez fragmenty stałe leku. Zagrożeniem może być również podaż leku na niewłaściwym poziomie przewodu pokarmowego a w konsekwencji zmiana stężenia wchłoniętej substancji aktywnej. Leki podawane drogą dostępu żywieniowego często wymagają zmiany struktury, np. poprzez rozkruszenie co stwarza ryzyko narażenia personelu medycznego na bezpośrednie działanie szkodliwe z cytostatyków. Do zmiany formy leku cytostatycznego wymagane jest odpowiednio zabezpieczone miejsce pracy.

W przypadku żywienia enteralnego należy pamiętać aby nie podawać leków razem z dietą oraz aby nie podawać kilku leków jednocześnie. Dostęp należy przepłukiwać odpowiednim roztworem (10-30 ml) przed i po podaniu leku. Należy również pamiętać aby ilość wody użytą do przepłukiwania dostępu doliczyć do bilansu płynów chorego.

Autor: Elwira Gliwska

Bibliografia:
  • Sobotka L. (red.): Podstawy żywienia klinicznego. Wyd. Scientifica, Kraków, 2013
  • Loser Chr. i wsp.: Wytyczne European Society for Clinical Nutrition and Metabolism (ESPEN) dotyczące sztucznego żywienia dojelitowego –przezskórna endoskopowa gastrostomia (PEG). Medycyna Praktyczna dla Lekarzy (tłum. Clin. Nutr. 2006, 24, 846-861)
  • Szczygieł B.: Leczenie żywieniowe. Medycyna Praktyczna, (Chirurgia) 2013, 2, 1-7
  • Uomo I., Savoia A., Drug/Nutrients interactions in neoplastic patients requiring nutritional suport. Practical Advice with special focusing on pacreatic cancer. JOP. J.Pancreas 2008. 9(4) str. 370-374
  • Teichgräber UK, Nagel SN, Kausche S, i wsp. Double-lumen central venous port catheters: simultaneous application for chemotherapy and parenteral nutrition in cancer patients. J Vasc Access. 2010;11(4) str.335-41.

Nie moglibyśmy działać bez wsparcia naszych Darczyńców. Pomóż nam działać dalej!

monster-aim-1.png

Zostań Podopiecznym!

Zostań Podopiecznym Fundacji Alivia! Pacjenci onkologiczni często zmagają się nie tylko z chorobą, ale także z poważnymi problemami finansowymi.

 

Fundacja Onkologiczna Alivia powstała w kwietniu 2010 roku. Założycielem jest Bartosz Poliński – starszy brat Agaty, u której 3 lata wcześniej, w wieku 28 lat, został zdiagnozowany zaawansowany rak. Rodzeństwo namówiło do współpracy innych.

W momencie diagnozy rokowania Agaty były niepomyślne. Rodzeństwo zmobilizowało się do poszukiwania najbardziej optymalnych metod leczenia. Nie było to łatwe – po drodze musieli zmierzyć się z niewydolnym systemem opieki onkologicznej, trudnościami formalnymi i problemami finansowymi. Szczęśliwie, udało się im pokonać te przeszkody. Agacie udało się również odzyskać zdrowie i odmienić fatalne rokowania. Doświadczenia te, stały się inspiracją do powołania organizacji, która pomaga pacjentom onkologicznym w trudnym procesie leczenia.

Fundacja naświetla problem występowania chorób nowotworowych u osób młodych. Propaguje także proaktywną postawę wobec choroby nowotworowej i przejęcie inicjatywy w jej leczeniu: zdobywanie przez chorych i bliskich jak największej ilości danych na temat danego przypadku, podejmowania decyzji dotyczących leczenia wspólnie z lekarzem. Podpowiada również sposoby ułatwiające szybkie dotarcie do kosztownych badań w ramach NFZ (kolejkoskop.pl), informacji o nowotworach złośliwych i ich leczeniu, jak również publikuje w języku polskim nowości onkologiczne ze świata na swojej stronie, jak i na profilu Alivii na Facebook’u.

W krytycznych sytuacjach fundacja pomaga organizować środki finansowe na świadczenia medyczne dla chorych, które nie są finansowane z NFZ. Zbiórkę funduszy umożliwia Program Skarbonka, które Alivia prowadzi dla potrzebujących.