Leczenie HER2-ujemnego raka piersi cyklibami to szansa na dłuższe aktywne życie

Facebook
Twitter
LinkedIn
Email

Rak piersi to jedna z najczęstszych przyczyn śmierci Polek. W zależności od poziomu ekspresji ludzkiego receptora dla naskórkowego czynnika wzrostu typu 2 (HER2) w komórkach nowotworowych, dzielimy nowotwory piersi na HER2-dodatnie i HER2-ujemne. Pacjentki z nadekspresją HER2 na wysokim poziomie (3+)  lub (2+) i z obecnością amplifikacji genu HER2 mają dostęp do terapii celowanych. W  przypadku pacjentek z nowotworem HER2-ujemnym (ekspresja HER2: 2+/bez amplifikacji genu, 1+ lub 0) stosuje się inne terapie. 

HER2 jest białkiem regulującym wzrost i podział komórek. Jego nadprodukcja sprzyja rozwojowi nowotworu i wiąże się z gorszymi rokowaniami.

Leczenie raka piersi HER2-dodatniego opiera się na stosowaniu spersonalizowanego leczenia z wykorzystaniem leków celowanych anty-HER2, takich jak trastuzumab, pertuzumab, trastuzumab emtanzyny czy trastuzumab derukstekan.

Leki z tej grupy wiążą się z receptorem HER2 i hamują jego aktywność, co powoduje spowolnienie wzrostu i śmierć komórek guza. Terapie anty-HER2 są wyjątkowo skuteczne i znacznie poprawiają czas przeżycia pacjentek z zaawansowanym HER2-dodatnim rakiem piersi. Ostatnie badania pokazują, że mogą z niego skorzystać również pacjentki z rakiem o niskiej ekspresji HER2 (tzw. HER2-low).

Załóż zbiórkę na 1,5% podatku!

Pokryj koszty leków, badań, prywatnych konsultacji oraz dojazdów. Nie ma żadnego haczyka!

Terapie raka piersi w raku HER2 ujemnym 

Wybór terapii zależy od wielu czynników, m.in.:

  • obecności receptorów hormonalnych (estrogenowych – ER i progesteronowych – PR),
  • stopnia zaawansowania choroby,
  • wieku i stanu ogólnego pacjentki.




Standardem postępowania onkologicznego zarówno w leczeniu radykalnym, jak i paliatywnym jest głównie hormonoterapia, a w mniejszym stopniu chemioterapia.

Hormonoterapia – tamoksyfen przez pięć lat to standard

Tamoksyfen to selektywny modulator receptora estrogenowego, który obok niesteroidowych inhibitorów aromatazy (takich jak anastrozol i letrozol) oraz analogów gonadoliberyny, jest lekiem najczęściej stosowanym w terapii hormonalnej raka piersi.

Przeciętnie hormonoterapia trwa pięć lat. W przypadku nowotworu wykrytego na wczesnym etapie rozwoju hormonoterapia  zmniejsza ryzyko nawrotu choroby i ryzyko zgonu z jej powodu

Korzyść z hormonoterapii jest różna i zależy od zaawansowania raka piersi. Im dłuższy czas od rozpoznania, tym korzyść z leczenia jest większa.

W niektórych sytuacjach (głównie przy zajęciu węzłów chłonnych) wydłuża się czas trwania hormonoterapii do 10 lat. Może ona być prowadzona tym samym lekiem albo można dokonać tzw. „switch” i zmienić jeden lek na inny.

Jeżeli chora jest w stanie menopauzy (tej naturalnej lub wywołanej przez leki) można hormonoterapię skojarzyć z bisfosfonianami, które poprawiają rokowanie, ale również zmniejszają ryzyko przerzutów do kości i chronią przed osteoporozą.

Przełamywanie hormonooporności

Niestety, u niektórych chorych na każdym etapie leczenia może pojawić się hormonooporność. Według analizy EBCTG (Breast Cancer Trialists’ Collaborative Group):

  • około 15% chorych doświadcza nawrotu podczas hormonoterapii uzupełniającej, 
  • po 10 latach już 1 na czterech pacjentów,
  • a po 15 latach ponad ⅓ (33%).




Wyróżnia się:

  • hormonooporność pierwotną, definiowaną jako nawrót choroby w ciągu pierwszych dwóch lat leczenia uzupełniającego lub w ciągu pierwszych sześciu miesięcy terapii paliatywnej
  • i hormonooporność wtórną – nawrót po dwóch i więcej latach prowadzonej hormonoterapii uzupełniającej lub po 6 miesiącach terapii paliatywnej.




Przełamywanie hormonooporności polega na łączeniu hormonoterapii z leczeniem celowanym, wykorzystującym leki ukierunkowane  na konkretne cząsteczki. W ostatnich latach pojawiła się nowa grupa leków celowanych – inhibitory CDK4/6 (czyli cykliby). Substancje te w skojarzeniu z hormonoterapią znacząco zwiększają jej skuteczność.

Czym są cykliby?

Cykliby to substancje blokujące cząsteczki kierujące cyklem komórkowym. Leki tej rodziny hamują podział komórek nowotworowych, a w konsekwencji powodują ich śmierć. Są skuteczne w leczeniu HER2-ujemnego raka piersi z ekspresją receptorów hormonalnych (HR+), który według szacunków amerykańskiego Narodowego Centrum Nowotworów (NCI) stanowi ok. 78% wszystkich przypadków raka piersi. Pierwsze badania cyklibów dotyczyły zaawansowanego raka piersi i w tej grupie chorych są standardem postępowania.

Wśród licznych zalet cyklibów możemy wymienić:

  • wydłużenie czasu wolnego od progresji choroby (PFS),
  • wydłużenie całkowitego czasu przeżycia (OS),
  • akceptowalną toksyczność, która ustępuje szybko po odstawieniu leków,
  • niewiele działań niepożądanych,
  • dobrą tolerancję,
  • oraz łatwą formę podania w postaci tabletki, co nie zmusza pacjentki do leczenia w trybie szpitalnym.




Wszystko to pozwala chorym prowadzić aktywne życie i cieszyć się znacząco lepszym samopoczuciem.

Jakie cykliby mogę otrzymać w Polsce?

Obecnie w Polsce dostępne są trzy cykliby, refundowane przez Ministerstwo Zdrowia w programach lekowych dla chorych na raka piersi ER+/HER2- w I lub II linii leczenia:

  • palbocyklib
  • rybocyklib
  • abemacyklib,

których skuteczność potwierdzono w badaniach klinicznych III fazy.

Cykliby mogą być stosowane w skojarzeniu z różnymi lekami hormonalnymi, takimi, jak letrozol, fulwestrant czy anastrozol.

Pacjenci, którzy otrzymali w pierwszej linii chemioterapię, w dalszym ciągu mają szanse na leczenie cyklibami w programie lekowym. Jednak ze względu na brak danych o skuteczności leczenia w trzeciej i kolejnych liniach, chore, które korzystały z więcej niż dwóch terapii, nie mogą otrzymać cyklibów.

Podsumowanie

Leczenie raka piersi HER2-ujemnego cyklibami jest obecnie jednym z najskuteczniejszych i najbezpieczniejszych sposobów leczenia tego typu nowotworu. Cykliby poprawiają rokowania i jakość życia pacjentek z zaawansowanym rakiem piersi ER+/HER2-.  

Czasami zdarza się, że lekarz u takich chorych rekomenduje chemioterapię lub hormonoterapię.

Dlatego, jeśli uważasz, że mogłabyś się zakwalifikować do leczenia cyklibami, porozmawiaj o tym ze swoim lekarzem.





Autorka tekstu: Martyna Piotrowska

Konsultacja: dr n. med. Małgorzata Pieniążek





Źródła:

Leczenie przerzutowego,hormonozależnego, HER-2 ujemnego raka piersi – czy jest miejsce dla ewerolimusu? Opis przypadku

Nierówności w leczeniu HER2-ujemnego raka piersi nie mają uzasadnienia klinicznego – MedExpress.pl

Dr hab. Ewa Kalinka: Hormonoterapia w skojarzeniu z cyklibami powinna być standardem już od pierwszej linii leczenia – Świat Lekarza (swiatlekarza.pl)

Terapia anty-HER2 w HER2-negatywnym raku piersi – Alivia Onkofundacja

Efektywna terapia anty-HER2 w zaawansowanym raku piersi – Alivia Onkofundacja

Rak piersi – Alivia Onkofundacja

Zapisz się, aby otrzymywać najświeższe informacje ze świata onkologii!

Fundacja Onkologiczna Alivia powstała w kwietniu 2010 roku. Założycielem jest Bartosz Poliński – starszy brat Agaty, u której 3 lata wcześniej, w wieku 28 lat, został zdiagnozowany zaawansowany rak. Rodzeństwo namówiło do współpracy innych.

W momencie diagnozy rokowania Agaty były niepomyślne. Rodzeństwo zmobilizowało się do poszukiwania najbardziej optymalnych metod leczenia. Nie było to łatwe – po drodze musieli zmierzyć się z niewydolnym systemem opieki onkologicznej, trudnościami formalnymi i problemami finansowymi. Szczęśliwie, udało się im pokonać te przeszkody. Agacie udało się również odzyskać zdrowie i odmienić fatalne rokowania. Doświadczenia te, stały się inspiracją do powołania organizacji, która pomaga pacjentom onkologicznym w trudnym procesie leczenia.

Fundacja naświetla problem występowania chorób nowotworowych u osób młodych. Propaguje także proaktywną postawę wobec choroby nowotworowej i przejęcie inicjatywy w jej leczeniu: zdobywanie przez chorych i bliskich jak największej ilości danych na temat danego przypadku, podejmowania decyzji dotyczących leczenia wspólnie z lekarzem. Podpowiada również sposoby ułatwiające szybkie dotarcie do kosztownych badań w ramach NFZ (onkoskaner.pl), informacji o nowotworach złośliwych i ich leczeniu, jak również publikuje w języku polskim nowości onkologiczne ze świata na swojej stronie, jak i na profilu Alivii na Facebook’u.

W krytycznych sytuacjach fundacja pomaga organizować środki finansowe na świadczenia medyczne dla chorych, które nie są finansowane z NFZ. Zbiórkę funduszy umożliwia Onkozbiórka, które Alivia prowadzi dla potrzebujących.