Profilaktyki ciąg dalszy, czyli co jeszcze mogę ubezpieczyć.

Facebook
Twitter
LinkedIn
Email

Pisałam wcześniej o raku szyjki macicy. Tym razem o uwagę proszeni są również Panowie, a tekst poświęcony będzie rakowi odbytu (końcowego otworu jelita grubego). Choć nie jest to często rozpoznawany w Polsce nowotwór złośliwy, 220-280 nowych zachorowań rocznie, to w oparciu o analizę danych epidemiologicznych na przestrzeni lat można prognozować wzrost liczby zachorowań w przyszłości (1,2). Wzrost ten dotyczy obu płci, jednak u kobiet liczba nowych zachorowań jest wyższa niż u mężczyzn i prognozuje się, że ta różnica będzie się powiększać (2).

W Polsce prowadzony jest, pod hasłem „Wstyd się wstydzić”, bezpłatny program badań profilaktycznych raka jelita grubego (3). Imienne zaproszenia wysyłane są do osób w wieku 55-64 lata. Programem objęte są również osoby młodsze:

  • w wieku 40-49 lat, które miały w rodzinie przynajmniej jednego krewnego pierwszego stopnia (rodzice, rodzeństwo, dzieci) z rakiem jelita grubego;
  • w wieku 25-65 lat, u których stwierdzono predyspozycje genetyczne do rozwoju raka jelita grubego (konieczne jest potwierdzenie z Poradni Genetycznej).

Więc informacji na temat tego programu oraz możliwość zgłoszenia się na badanie znajdziecie tutaj: pbp.org.pl

Jednym z głównych czynników ryzyka rozwoju raka odbytu jest zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV) – głównie tzw. typami onkogennymi, czyli prowadzącymi do zmian nowotworowych w zakażonych komórkach (4,5). Szacuje się, że w Europie ok. 87% przypadków raka odbytu wynika z zakażenia wirusem HPV (6).

Podoba Ci się to co robimy? Nasze działania są możliwe dzięki regularnym darowiznom od indywidualnych osób. Pomóż nam walczyć dalej! Dołącz do Pogromców Raka!

Pozostałe czynniki ryzyka to (4):

  • Przebyty rak szyjki macicy, pochwy lub sromu.
  • Infekcja HIV.
  • Aktywność seksualna – posiadanie kilku partnerów seksualnych oraz bierne stosunki analne.
  • Palenie tytoniu – głównie u kobiet, u mężczyzn rola jest niejasna.
  • Przyjmowanie leków immunosupresyjnych po przeszczepie organów.
  • Płeć i rasa – częściej u kobiet oraz Afroamerykanów (wśród nich częściej u mężczyzn).

Rak odbytu może rozwinąć się jednocześnie z rakiem szyjki macicy (7). W przypadku zdiagnozowania któregoś z tych nowotworów warto wziąć ten fakt pod uwagę.

Co Nas powinno zaniepokoić?

Rak odbytu daje zazwyczaj wczesne objawy, co znacznie zwiększa szansę na wczesne rozpoznanie i leczenie. Najczęstszym objawem jest krwawienie z odbytu. Możemy także wyczuć guzek w skórze bezpośrednio sąsiadującej z odbytem, w samym odbycie lub w krótkim kanale odbytu. Nie zawsze niestety tak jest, a wystąpienie objawów zależy m.in. od rozmiaru guza. W niektórych przypadkach objawy mogą być bardzo niespecyficzne: swędzenie w okolicy odbytu, dyskomfort podczas siedzenia, uczucie przeszkody lub ciała obcego, zmiana rytmu wypróżnień, nietrzymanie stolca i/lub gazów, objawy częściowej niedrożności, śluzowa wydzielina z odbytu. Jeśli rak nie zostanie wykryty na wczesnym etapie i dojdzie już do przerzutów, czyli przemieszczenia się komórek nowotworowych do innych tkanek, to objawem może być wyczuwalny guz w pachwinie. Znajdują się tam węzły chłonne, które bardzo często w pierwszej kolejności zajmowane są przez komórki rakowe (4).

Należy pamiętać, że przebieg podobny do wczesnego raka odbytu mogą mieć inne – niezłośliwe – choroby, takie jak żylaki odbytu, szczelina odbytu, ropień odbytu itp. Jednak każdy niepokojący objaw wymaga pilnego skontaktowania się z lekarzem.

Leczenie raka odbytu zależy od tego z jakim nowotworem mamy do czynienia (płaskonabłonkowy, gruczołowy). Lekarz, w oparciu o wyniki badań, decyduje o sposobie leczenia.

Zanim rozwinie się rak, czyli jak się mogę ubezpieczyć? (8)

Dobra wiadomość jest taka, że profilaktyka raka odbytu i raka jelita grubego, to w dużym stopniu po prostu zdrowy tryb życia:

  • zdrowa dieta, która pobudzając perystaltykę jelit zapobiega zaparciom, a co za tym idzie skraca czas kontaktu błony śluzowej jelit z substancjami rakotwórczymi. Zdrowa dieta to:

– ograniczenie spożycia mięsa, zwłaszcza czerwonego;
– jedzenie warzyw i owoców, pełnoziarnistego pieczywa, produktów bogatych w wapń;
– duszenie, pieczenie lub gotowanie jedzenia zamiast smażenia;

Poza dietą, istotne jest również ograniczenie alkoholu i niepalenie papierosów, usunięcie polipów oraz wyleczenie stanów zapalnych jelit, które w dłuższej perspektywie mogą także doprowadzić do powstania zmian nowotworowych. Systematyczna aktywność fizyczna jest uzupełnieniem zdrowej diety m.in. pobudzając perystaltykę jelit.

Warto także pomyśleć o zaszczepieniu się przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego. Obecność tego wirusa wykryto, w Europie, w ok. 87% przypadków raka odbytu, a więc jest on istotnym czynnikiem ryzyka rozwoju tego nowotworu.

Autor: Justyna Pluta

Piśmiennictwo:
  1. https://onkologia.mp.pl/lista/88026,rak-odbytu data odwiedzin strony 16.07.2018 r.
  2. Jemal A,. i wsp. “Annual Report to the Nation on the Status of Cancer, 1975–2009, Featuring the Burden and Trends in Human Papillomavirus (HPV) – Associated Cancers and HPV Vaccination Coverage Levels” J Natl Cancer Inst 2013; 105: 175–201.
  3. http://pbp.org.pl/program/ data odwiedzin strony 16.07.2018 r.
  4. http://onkologia.org.pl/nowotwory-jelita-grubego/ data odwiedzin strony 16.07.2018 r.
  5. Serrano B. i wsp. “Potential impact of a nine-valent vaccine in human papillomavirus related cervical disease”. Infect Agent Cancer 2012, 7:38
  6. Hartwig S. i wsp. „Estimation of the overall burden of cancers, precancerous lesions, and genital warts attributable to 9-valent HPV vaccine types in women and men in Europe” Infectious Agents and Cancer (2017) 12:19
  7. https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.4.23.5. Data odwiedzin strony 16.07.2018 r.
  8. http://www.czytelniamedyczna.pl/508,rak-jelita-grubego-czy-mozna-zapobiegac-wczesnie-rozpoznawac-i-skutecznie-leczy.html data odwiedzin strony 16.07.2018

Zostań podopiecznym!

Zostań Podopiecznym Fundacji Alivia! Pacjenci onkologiczni często zmagają się nie tylko z chorobą, ale także z poważnymi problemami finansowymi.