Potrójnie ujemny rak piersi dotyczy ok. 10-15% wszystkich przypadków raka piersi. W tym artykule zebraliśmy najważniejsze informacje na temat przyczyn, objawów, diagnostyki i nowoczesnych metod leczenia. Dzięki nim będziesz mogła świadomie podejmować decyzje na drodze do odzyskania zdrowia.
Spis treści:
- Co to jest potrójnie ujemny rak piersi?
- Dlaczego TNBC jest bardziej agresywny niż inne rodzaje raka piersi?
- Przyczyny potrójnie ujemnego raka piersi
- Objawy potrójnie ujemnego raka piersi
- Diagnostyka – jak wykryć potrójnie ujemnego raka piersi?
- Leczenie potrójnie ujemnego raka piersi
- Rokowania i życie z TNBC
Co to jest potrójnie ujemny rak piersi?
Potrójnie ujemny rak piersi (TNBC, ang. triple negative breast cancer) stanowi około 10-15% wszystkich przypadków raka piersi [1]. Cechuje go brak trzech kluczowych receptorów, które w innych nowotworach piersi „napędzają” wzrost guza:
- estrogenowych (ER-),
- progesteronowych (PR-),
- oraz receptorów ludzkiego naskórkowego czynnika wzrostu 2 (HER2-).
Ten brak ekspresji czyni TNBC szczególnym wyzwaniem w onkologii, a jego diagnoza wskazuje zazwyczaj na inwazyjnego raka przewodowego (IDC) o własnych, unikalnych cechach patologicznych, które wpływają na rokowanie i możliwości leczenia.
Dlaczego TNBC jest bardziej agresywny niż inne rodzaje raka piersi?
Potrójnie ujemny rak piersi jest uważany za najbardziej agresywny podtyp ze względu na jego dynamiczny charakter. Komórki nowotworowe w TNBC wykazują szybki wzrost i rozprzestrzenianie się.
Dołącz do nas!
Tu znajdziesz przygotowane specjalnie dla Ciebie darmowe wsparcie w zmaganiach z rakiem!
Stopień złośliwości guza TNBC jest zazwyczaj wysoki. Brak receptorów estrogenowych, progesteronowych i receptora HER2 znacznie ogranicza dostępne możliwości leczenia, wykluczając skuteczne terapie hormonalne i terapię celowaną anty-HER2. W konsekwencji pacjentki z potrójnie ujemnym rakiem piersi mają wyższe ryzyko nawrotu i przerzutów w porównaniu z chorymi z innymi podtypami raka piersi.
Jakie są przyczyny potrójnie ujemnego raka piersi?
Istnieje kilka czynników ryzyka, które zwiększają prawdopodobieństwo rozwoju potrójnie ujemnego raka piersi. Chociaż dokładna przyczyna nie jest znana, badania wskazują, że wiele przypadków może być powiązanych z mutacjami w genie BRCA. Około 10-15% kobiet z TNBC ma pozytywny wynik testu na mutację BRCA1, co sugeruje związek tej mutacji z rozwojem tego nowotworu [2].
Badania wskazują także na mutacje w genach TP53 i BRCA2. Te odkrycia genetyczne są niezwykle istotne, ponieważ przyczyniły się do rozwoju terapii ukierunkowanych i spersonalizowanych, które są już stosowane w praktyce klinicznej oraz nadal są badane w licznych badaniach klinicznych.
Częściej chorują kobiety przed menopauzą i poniżej 50. roku życia. Pochodzenie etniczne również ma znaczenie: czarnoskóre kobiety mają niemal dwukrotnie wyższe wskaźniki zachorowań na TNBC niż białe kobiety. Inne mutacje genów, historia raka piersi w rodzinie oraz osobista historia raka piersi dowolnego typu także zwiększają ryzyko wystąpienia tego agresywnego nowotworu.
Tradycyjne czynniki ryzyka dotyczące wszystkich typów raka piersi, w tym te związane ze stylem życia i środowiskiem, mają znaczenie także w przypadku potrójnie ujemnego raka piersi. Zdrowy styl życia, odpowiednia dieta i regularna aktywność fizyczna mogą odgrywać rolę w zmniejszaniu ogólnego ryzyka nowotworowego.
Jakie są objawy potrójnie ujemnego raka piersi?
Objawy potrójnie ujemnego raka piersi często przypominają symptomy innych typów raka piersi. Każda kobieta powinna zwracać uwagę na pojawienie się guzka lub zgrubienia w piersi, w jej pobliżu lub w okolicy pachy. Niepokojące są również wszelkie niewyjaśnione zmiany w rozmiarze czy kształcie piersi, takie jak:
- obrzęk,
- wgłębienia,
- marszczenie się skóry piersi,
- brodawka sutkowa wciągnięta do wewnątrz (odwrócona),
- wydzielina z brodawki sutkowej (szczególnie przezroczysta lub krwawa),
- zmiana tekstury skóry (np. „skórka pomarańczy” z wyraźnie uwidocznionymi porami skóry),
- łuszcząca się, czerwona lub obrzęknięta skóra na piersi, brodawce lub otoczce,
- asymetria piersi, która pojawiła się niedawno.
Diagnostyka – jak wykryć potrójnie ujemnego raka piersi?
Wykrycie potrójnie ujemnego raka piersi wymaga przeprowadzenia szeregu badań diagnostycznych. Po otrzymaniu nieprawidłowego wyniku mammografii przesiewowej lub w przypadku występowania objawów wykonuje się mammografię diagnostyczną, która zapewnia bardziej szczegółowe obrazowanie.
Kluczowym badaniem jest biopsja piersi, polegająca na pobraniu próbki tkanki i zbadaniu jej pod mikroskopem pod kątem obecności komórek nowotworowych. Inne badania pomagające wykryć ten podtyp obejmują:
- ultrasonografię piersi (USG),
- rezonans magnetyczny (MRI),
- badania genetyczne w celu sprawdzenia, czy nie występuje mutacja w genach BRCA.
Potrójnie ujemny rak piersi – leczenie
Leczenie potrójnie ujemnego raka piersi (TNBC) różni się od terapii innych podtypów, ponieważ brak receptorów estrogenowych (ER), progesteronowych (PR) i receptora HER2 sprawia, że leczenie hormonalne oraz leki ukierunkowane na HER2 są nieskuteczne. Niemniej jednak dostępne są inne efektywne metody leczenia. Chirurgia jest często podstawą terapii, obejmując mastektomię i lumpektomię (jeśli nowotwór rozprzestrzenił się na węzły chłonne).
Chemioterapia
Chemioterapia jest kluczową i najskuteczniejszą metodą leczenia potrójnie ujemnego raka piersi. Może być stosowana przed operacją (chemioterapia neoadjuwantowa) w celu zmniejszenia rozmiaru guza nowotworowego i zajętych węzłów chłonnych, co często ułatwia chirurgiczne usunięcie.
Po operacji (chemioterapia adjuwantowa) podaje się ją, aby zredukować ryzyko nawrotu raka. Zazwyczaj stosuje się kombinację leków chemioterapeutycznych, aby maksymalnie zwiększyć skuteczność terapii i zwalczyć komórki nowotworowe. Pacjentkom, u których po chemioterapii neoadjuwantowej stwierdzono chorobę resztkową, często podaje się kapecytabinę.
Immunoterapia
W niektórych specyficznych przypadkach onkolog może zasugerować immunoterapię, w tym leczenie pembrolizumabem. Ten rodzaj terapii ma na celu stymulowanie układu odpornościowego organizmu pacjentki do rozpoznawania i zwalczania komórek nowotworowych.
W programie lekowym Narodowego Funduszu Zdrowia pacjentki z TNBC mogą bezpłatnie otrzymać pembrolizumab. W przypadku przerzutowego raka piersi również w połączeniu z inhibitorami PARP.
Inne metody terapeutyczne
Radioterapia może być zastosowana po operacji piersi, jeśli guz nowotworowy był większy lub gdy węzły chłonne zostały zajęte przez komórki rakowe.
Inhibitory PARP również stosuje się w leczeniu TNBC, szczególnie u pacjentek z mutacjami BRCA. Dodatkowo, aby zapobiegać osteoporozie, lekarz może zalecić leki wzmacniające kości (bisfosfoniany).
Jakie są rokowania w przypadku potrójnie ujemnego raka piersi?
Rokowania w przypadku potrójnie ujemnego raka piersi zależą od wielu czynników, w tym od stopnia zaawansowania choroby w momencie diagnozy oraz od reakcji na leczenie. Ze względu na agresywny charakter i szybki wzrost, rak piersi potrójnie ujemny często zostaje wykryty w bardziej zaawansowanym stadium. Mimo to rokowania stale się poprawiają dzięki nowym metodom leczenia i innowacyjnym podejściom terapeutycznym.
Niestety, potrójnie ujemny rak piersi częściej daje nawroty. Badania wskazują, że około 75% nawrotów TNBC ma miejsce w ciągu 3 lat od rozpoznania, a większość w ciągu 5 lat [2].
Rak piersi potrójnie ujemny może nawracać w postaci nawrotu miejscowego, wykrywanego w tkance piersi pozostałej po operacji lub nawrotu regionalnego, wykrywanego w węzłach chłonnych pod pachą lub w pobliżu obojczyka.
TNBC może również nawracać w postaci odległego nawrotu, w którym komórki raka piersi pojawiają się ponownie w innych obszarach ciała, takich jak kości, wątroba, płuca lub mózg. Ten rodzaj odległego nawrotu nazywany jest potrójnie ujemnym przerzutowym rakiem piersi (mTNBC).
Bardziej podatne na nawrót choroby są pacjentki, u których rozpoznano TNBC po raz pierwszy w wieku 35 lat lub młodszym, gdy guzy były duże, w bardziej zaawansowanym stadium, a węzły chłonne zajęte. Brak radioterapii po lumpektomii również zwiększa ryzyko nawrotu.
Podsumowanie
Potrójnie ujemny rak piersi to podtyp raka, który wymaga indywidualnego podejścia ze względu na brak receptorów estrogenowych, progesteronowych i HER2. Pomimo jego agresywnego charakteru, dzięki postępom w onkologii dostępne są skuteczne metody leczenia, takie jak chirurgia, chemioterapia i coraz częściej immunoterapia.
Ważne jest wczesne wykrycie i szybkie rozpoczęcie terapii, aby uzyskać jak najlepsze rokowania. Pacjentki z potrójnie ujemnym rakiem piersi w Polsce mają dostęp do nowoczesnych terapii, a wsparcie Fundacji Onkologicznej Alivia może pomóc w procesie leczenia i uzyskaniu dostępu do wszystkich możliwości. Nadzieja na odzyskanie zdrowia jest realna, a medycyna nieustannie pracuje nad nowymi, bardziej efektywnymi rozwiązaniami.
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o nowych możliwościach leczenia, znajdziesz te informacje w Bazie Wiedzy o Raku.
Autorka: Martyna Piotrowska
Źródła [dostęp na: 18.05.2026 r.]:
- Cancer Research UK. Triple negative breast cancer. Dostępny w: https://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/breast-cancer/types/triple-negative-breast-cancer.
- National Breast Cancer Foundation. Triple-Negative Breast Cancer. 2026. Dostępny w: https://www.nationalbreastcancer.org/triple-negative-breast-cancer/.
- National Cancer Institute. Triple-Negative Breast Cancer (TNBC). 2025. Dostępny w: https://www.cancer.gov/types/breast/breast-cancer-types/triple-negative.
- Agelidis A, Ter-Zakarian A, Jaloudi M. Triple-Negative Breast Cancer on the Rise: Breakthroughs and Beyond. Breast Cancer: Targets and Therapy. 2025;17:523–529. Dostępny w: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12209529/.
