Te świadczenia mogą pomóc podczas leczenia raka

Rak nie daje automatycznie prawa do specjalnych świadczeń. Nie oznacza to jednak, że chorzy zostają bez pomocy. W wielu przypadkach mogą liczyć na wsparcie z ZUS, dodatki pielęgnacyjne i dofinansowania, o których często nawet nie wiedzą. Pomoc finansową, ale też bezpłatne wsparcie oferują również fundacje. 

Na początek ważna uwaga: nie ma świadczeń dedykowanych wyłącznie osobom chorym na raka.

To, czy dane świadczenie będzie wypłacone, nie zależy od choroby, tylko jej skutków, np. wystąpienia niezdolności do pracy albo konieczności korzystania stale z czyjejś pomocy w codziennym funkcjonowaniu.

Osoby, które zachorowały na nowotwór, nie powinny szukać świadczeń dla osób chorych na raka, tylko świadczeń, które wynikają z ich statusu, np. ukończone 182 dni zwolnienia lekarskiego, sytuacji finansowej. 

Osoby chore na raka dostają pieniądze od państwa?

Wsparcie od państwa nie wynika z faktu zachorowania na raka, tylko ze statusu chorej osoby. Jeśli jesteś zatrudniony na umowę o pracę bądź umowę-zlecenie z opłaconą składką chorobową i jesteś na zwolnieniu, masz prawo do:

• Zasiłku chorobowego – okres wypłaty to 182 dni w wysokości 80 proc. wynagrodzenia.
• Świadczenia rehabilitacyjnego – maksymalny okres to 12 miesięcy po wykorzystaniu 182 dni zasiłku chorobowego – wysokość 90 proc. przez pierwsze 90 dni, następnie 75 proc. podstawy wynagrodzenia).

Jeśli choroba trwale uniemożliwia pracę, możesz się ubiegać o:

• Rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy (najniższe świadczenie wynosi 1 978,49 zł brutto miesięcznie od 1 marca 2026 r.).
• Rentę socjalną – dla osób, które nabyły niezdolność do pracy przed ukończeniem 18. roku życia bądź w trakcie nauki do 25. roku życia lub gdy mają otwarty przewód doktorski (do jego ukończenia), kwota najniższego świadczenia wynosi tyle samo, co wysokość renty.

Jeśli wymagasz stałej opieki, zawnioskuj o:

• Dodatek pielęgnacyjny z ZUS (366,68 zł/mies.) – możesz wystąpić o to świadczenie, gdy jesteś na rencie bądź emeryturze przed 75. rokiem życia i nie pobierasz zasiłku pielęgnacyjnego z gminy. Żeby je pobierać, lekarz orzecznik ZUS musi orzec, że jesteś osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji.
• Zasiłek pielęgnacyjny z gminy/MOPS (215,84 zł/mies., niezależny od dochodu) – możesz wystąpić o to świadczenie, gdy masz orzeczony stopień ZNACZNY z Miejskiego/Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności.
• Świadczenie uzupełniające, tzw. 500 plus (do 500 zł, zależne od dochodu) – świadczenie wypłacane osobom, które mają orzeczoną niezdolność do samodzielnej egzystencji, a ich dochód nie przekracza kwoty 2687,67 zł.

Jeśli jesteś w trudnej sytuacji finansowej, ubiegaj się o:

• Zasiłek celowy z MOPS na leki, sprzęt, dojazdy.
• Zasiłek stały (dla osób o bardzo niskich dochodach i z orzeczonym stopniem niepełnosprawności bądź orzeczoną niezdolnością do pracy).

Dodatkowo możesz skorzystać z:

• Dofinansowania z PFRON (na sprzęt rehabilitacyjny, turnusy, likwidacja barier w pracy).
• Ulg podatkowych (odliczenie wydatków na leki, dojazdy na chemioterapię, sprzęt).

Na jakie wsparcie finansowe może liczyć chory (zasiłki, renty) i kiedy?

• Świadczenia bez orzeczenia o niepełnosprawności: zasiłek chorobowy (L4), świadczenie rehabilitacyjne, rentę z tytułu niezdolności do pracy, rentę socjalną.
• Świadczenia wymagające orzeczenia o niepełnosprawności lub niezdolności do samodzielnej egzystencji: dodatek pielęgnacyjny (z ZUS), zasiłek pielęgnacyjny (z MOPS/gminy), świadczenie uzupełniające („500 plus”).
• Wsparcie pozaubezpieczeniowe (dla rodziny/otoczenia): zasiłek opiekuńczy dla bliskich sprawujących opiekę nad chorym, pomoc z MOPS/GOPS: zasiłek celowy (np. na leki, sprzęt, rehabilitację), zasiłek stały, dofinansowanie sprzętu z PFRON, dopłaty do turnusów rehabilitacyjnych z PFRON, wsparcie w zatrudnieniu z PFRON (np. dofinansowanie studiów podyplomowych), ulgi podatkowe: odliczenie od podatku wydatków na leki, kosztów dojazdu na chemioterapię czy zakupu sprzętu rehabilitacyjnego, karta parkingowa – przy znacznym stopniu niepełnosprawności.

Niepracujący emeryci chorujący na nowotwór nie mają prawa do zasiłku chorobowego, jednak mogą korzystać z dodatku pielęgnacyjnego, świadczenia uzupełniającego czy pomocy z ośrodka pomocy społecznej. To wszystko są niemal takie same świadczenia jak przy innych chorobach i wypadkach. Dla samej kategorii choroby nowotworowej nie ma osobnych wypłat. 

Jaką pomoc finansową mogą udzielić fundacje i jak to działa w praktyce?

Fundacje mogą oferować osobom chorym na raka nie tylko pomoc finansową, ale również bezpłatne wsparcie, które ułatwia przejście przez leczenie i codzienne funkcjonowanie z chorobą.

Przykładem jest Onkofundacja Alivia i prowadzony przez nią portal Moja Alivia, za pośrednictwem którego osoby chorujące onkologicznie mogą korzystać z różnych form pomocy. Bezpłatna rejestracja na moja.alivia.org.pl zajmuje kilka minut. Dzięki niej pacjenci onkologiczni i ich bliscy mogą skorzystać z pomocy dopasowanej do swojej sytuacji. Wśród nich znajdują się m.in.:

• bezpłatne konsultacje ze specjalistami – m.in. z onkologiem, pielęgniarką, dietetykiem i psychoonkologiem,
• bony na przejazdy taksówkami na leczenie,
• pomoc informacyjna – m.in. w znalezieniu informacji o możliwościach diagnostyki, leczenia i dostępnych formach wsparcia,
• darmowe tłumaczenia medyczne i porady prawne,
• zniżki na peruki, okulary, specjalistyczne kosmetyki i wiele, wiele innych.

ZUS wypłaca odszkodowanie za nowotwór?

ZUS nie wypłaca odszkodowania z powodu zachorowania na nowotwór, jeśli choroba nie jest uznana za chorobę zawodową. By nowotwór był uznany za chorobę zawodową, przyczyną jego powstania musi być narażenie w środowisku pracy na substancje uznane za rakotwórcze, np. promieniowanie jonizujące, azbest, pyły krzemionkowe.

Nie każdy nowotwór wywołany czynnikami rakotwórczymi w pracy kwalifikuje do wypłaty odszkodowania. Ich listę zawiera rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych:

• rak płuca, oskrzela,
• międzybłoniak opłucnej albo otrzewnej,
• nowotwór układu krwiotwórczego,
• nowotwór skóry,
• nowotwór pęcherza moczowego,
• nowotwór wątroby,
• rak krtani,
• nowotwór nosa i zatok przynosowych,
• rak jajnika,
• nowotwór przewodu pokarmowego.

Odszkodowanie wypłacane jest po zakończeniu formalnego postępowania, m.in. po zgłoszeniu sprawy do inspektora sanitarnego. Warto więc sprawdzić swoją polisę ubezpieczeniową i wykupić ubezpieczenie od choroby onkologicznej, zanim pojawią się pierwsze objawy lub zostanie postawiona diagnoza.

Czy przy nowotworze lub podczas chemioterapii przysługuje L4?

Tak, w czasie leczenia onkologicznego, np. podczas chemioterapii i radioterapii, można korzystać z L4, jeśli jest się osobą zatrudnioną. Choroba onkologiczna uzasadnia niezdolność do pracy. Nie każdy będzie musiał lub chciał korzystać ze zwolnienia podczas terapii, ale jest taka możliwość, jeśli w ramach umowy zatrudnienia jest odprowadzana składka na ubezpieczenie chorobowe; maksymalny czas przebywania na zwolnieniu lekarskim wynosi 182 dni (suma dni wszystkich zwolnień lekarskich, nie tylko z powodu choroby nowotworowej).

Po wykorzystaniu 182 dni zwolnienia, gdy stan zdrowia nie pozwala na powrót do pracy, pacjenci mogą złożyć wniosek o świadczenie rehabilitacyjne (wniosek należy złożyć do ZUS około dwóch-trzech miesięcy przed upływem okresu zasiłku chorobowego) i pobierać je przez maksymalnie 12 miesięcy.

Autorka: Urszula Zimoląg, koordynatorka ds. programów pomocowych w Onkofundacji Alivia; konsultacja merytoryczna: Arkadiusz Spychała, pracownik socjalny Wielkopolskiego Centrum Onkologii w Poznaniu.

Artykuł pochodzi ze strony https://www.medonet.pl/narodowy-test-zdrowia-polakow/nowotwory/zus-mops-pfron-fundacje-zobacz-gdzie-szukac-pomocy-po-diagnozie-raka/e983f7x 

Portal Medonet jest patronem Moja Alivia.