Otrzymanie diagnozy nowotworu wiąże się dla pacjentów z pytaniami dotyczącymi dalszych kroków. W Fundacji Alivia codziennie słyszymy pytania od osób chorych i ich bliskich, co robić po uzyskaniu diagnozy i jak będzie wyglądało leczenie. Z tego artykułu dowiesz się, jak wygląda schemat leczenia w przypadku raka pęcherza moczowego. Artykuł powstał na podstawie danych zamieszczonych dla lekarzy i pacjentów w portalu Krajowego Ośrodka Monitorującego.
Schemat leczenia raka pęcherza moczowego – diagnoza
Najczęstszym objawem raka pęcherza moczowego jest obecność krwi w moczu. Nie zawsze jest ona dostrzegalna przez pacjentów, dlatego tak ważne jest regularne wykonywanie badań, np. w ramach programu NFZ “Moje Zdrowie”. Inne objawy to: częste oddawanie moczu, ból w okolicach lędźwi, uczucie parcia na pęcherz, obrzęk węzłów chłonnych lub dolnych kończyn.
Pierwszym etapem dla pacjenta jest konsultacja urologiczna i dalsze badania. Badania diagnostyczne (poza badaniem moczu) obejmują USG brzucha i cystoskopię. Cystoskopia to badanie endoskopowe, podczas którego lekarz ogląda wnętrze cewki moczowej i pęcherza.
Jeśli te badania potwierdzą obecność guza, lekarz przeprowadzi zabieg TURBT, czyli wycięcie guza przez cewkę moczową. Zabieg ten ma podwójne znaczenie: pozwala usunąć widoczną zmianę oraz uzyskać materiał do badania histopatologicznego. Następnie patomorfolog przebada wycinek guza, by sprawdzić, czy jest to nowotwór złośliwy, jaki jest stopień złośliwości oraz sprawdzi typ nowotworu. Po ocenie stopnia zaawansowania raka odbywa się konsylium onkologiczne.
Dołącz do nas!
Tu znajdziesz przygotowane specjalnie dla Ciebie darmowe wsparcie w zmaganiach z rakiem!
W zależności od sytuacji lekarze mogą zlecić również wykonanie innych badań obrazowych takich jak tomografia komputerowa lub scyntygrafia kości.
Schemat leczenia raka nienaciekającego mięśniówkę (NMIBC)
W przypadku raka nienaciekającego mięśniówkę może zostać ponownie przeprowadzony zabieg TURBT. Badanie histopatologiczne wykazuje również, czy guz został w całości wycięty podczas pierwszego zabiegu. TURBT może być powtórzony, gdy guz nie został całkiem usunięty. Następnie lekarze dokonają stratyfikacji ryzyka, czyli oceny ryzyka nawrotu nowotworu.
Gdy ryzyko nawrotu jest niskie, zostaną zlecone działania polegające na obserwacji. W przypadku, gdy dojdzie do nawrotu choroby, najpierw zostanie przeprowadzony zabieg TURBT. Następnie leczenie wygląda jak w diagnozie raka naciekającego mięśniówkę (poniżej) lub w raku nienaciekającym, czyli odbędzie się cystektomia lub leczenie dopęcherzowe albo udział pacjenta w badaniu klinicznym.
Pośrednie i wysokie ryzyko nawrotu wiąże się z podjęciem leczenia dopęcherzowego, a następnie obserwacji. W przypadku nawrotu ścieżka leczenia wygląda jak przy nawrocie w ryzyku niskim.
W bardzo wysokim ryzyku nawrotu lekarze zaproponują zabieg cystektomii, czyli usunięcie pęcherza (lub jego części) i obserwację.
Schemat leczenia raka naciekającego mięśniówki (MIBC)
W przypadku raka naciekającego mięśniówkę postępowanie jest bardziej złożone. Będą wykonane dodatkowe badania, czyli TK klatki piersiowej, jamy brzusznej i miednicy. Pozwolą one ocenić, czy choroba nie rozprzestrzeniła się poza pęcherz.
W przypadku występowania przerzutów konsylium zadecyduje o podjęciu leczenia systemowego lub objawowego.
Jeśli nie ma odległych przerzutów, po konsylium onkologiczno-urologicznym, są do wyboru następujące opcje leczenia:
- leczenie trimodalne, czyli zabieg TURBT, radioterapia i chemioterapia, a następnie obserwacja pacjenta i zakończenie leczenia lub wdrożenie leczenia adjuwantowego;
- leczenie systemowe przedoperacyjne (chemioterapia), a następnie radykalna cystektomia. Po niej odbędzie się konsylium i leczenie adjuwantowe;
- radykalna cystektomia bez wcześniejszego leczenia systemowego, po której konsylium zdecyduje o włączeniu leczenia adjuwantowego i obserwacji.
Gdzie leczyć raka pęcherza moczowego?
Jeśli szukasz najkrótszej kolejki do badań diagnostycznych: tomografii, rezonansu lub PET, wejdź na stronę Onkoskaner.pl.
Dostępność terapii onkologicznych wraz z informacją o refundacji leku znajdziesz na stronie Oncoindex.pl.
Które badania genetyczne wykonać? Zajrzyj na stronę Onkosnajper.pl.
Listę placówek realizujących program lekowy B.141. Leczenie pacjentów z rakiem urotelialnym znajdziesz na naszej stronie Onkomapa.pl.
Według portalu ezdrowie.gov.pl w 2024 roku (dane najnowsze w lutym 2026) odbyło się w Polsce 1995 zabiegów w raku pęcherza moczowego. Najwięcej zabiegów przeprowadziło Centrum Onkologii im. prof. Franciszka Łukaszczyka (94) przy zerowym odsetku ponownych hospitalizacji. Lista obejmuje placówki, które przeprowadziły powyżej 40 zabiegów w 2024 roku.
| Nazwa placówki | Liczba zabiegów w 2024 r. | Liczba ponownych hospitalizacji | Województwo |
| Centrum Onkologii im. prof. Franciszka Łukaszczyka | 94 | 0 | kujawsko-pomorskie |
| „Urovita” sp. z o.o. – NZOZ Szpital „Śląskie Centrum Urologii” | 80 | 1 | śląskie |
| Szpital Uniwersytecki Nr 1 im. dr. Antoniego Jurasza w Bydgoszczy | 72 | 0 | kujawsko-pomorskie |
| Szpital Uniwersytecki w Krakowie | 66 | 2 | małopolskie |
| Wojewódzki Szpital Specjalistyczny we Wrocławiu | 59 | 1 | dolnośląskie |
| Świętokrzyskie Centrum Onkologii | 52 | 1 | świętokrzyskie |
| Mazowiecki Szpital Onkologiczny | 49 | 0 | mazowieckie |
| Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Poznaniu im. Prof. Ludwika Bierkowskiego | 46 | 1 | wielkopolskie |
| Uniwersytecki Szpital Kliniczny im. Jana Mikulicza-Radeckiego we Wrocławiu | 42 | 0 | dolnośląskie |
| Śląski Szpital Urologiczny | 41 | 1 | śląskie |
Podsumowanie:
Rak pęcherza moczowego wymaga indywidualnie dobranego leczenia, które zależy przede wszystkim od stopnia zaawansowania choroby oraz ryzyka nawrotu. Wczesne wykrycie choroby i leczenie w doświadczonym ośrodku zwiększają szanse na skuteczną terapię.
Źródła [dostęp na 28.02.2026 r.]:
